ذو نیرب

💡 به باغ رنجه مشو در درون عاشق بین دمشق و غوطه و گلزارها و نیرب‌ها

💡 علاوه بر منابع اسرائیلی، کتیبه‌های خاور نزدیک باستان نیز سقوط یهودا را گزارش کرده‌اند. این مطالب گاه روایت تنخ را تأیید و گاه مطالب جدیدی به آن می‌افزایند. تواریخ آشوری که در نینوا کشف شده‌اند و رویدادنامهٔ بابلی نو مهم‌ترینِ این منابع هستند. منابع آشوری را می‌توان «پروپاگاندای سلطنتی» نامید که فتوحات و عبادات پادشاهان را شرح می‌دهند. شباهت ماهوی میان آثار ادبی خاور نزدیک باستان با تنخ وجود دارد. همچنین یافته‌های باستان‌شناسی از اسرائیل و یهودا به زندگی مردم عادی نوری می‌تابانند، خاصه بر ویرانه‌های سکونتگاه‌ها و خانه‌ها. نمایی از شهرهای اسرائیل و یهودا در سنگ نگاره‌های آشوری حک شده است؛ قصر تیگلات-پیلسر تصویری از جنگ در یهودا را نشان می‌دهد. در بین منابع بین‌النهرینی، به‌طور مشخص این‌ها دربارهٔ دورهٔ تبعید حائز اهمیت هستند: منشور نبوکدنصر، رویدادنامهٔ نخستین سال‌های نبوکدنصر، استوانهٔ کوروش، فهرست‌های جیرهٔ وایدنر، متون اداری و قانونی از سیپار، شوش و نیرب، بایگانی موراشو از نیپور و متون نویافتهٔ ال-یهودو و بیت نشار. این دو مورد اخیر به حضور اهالی یهودا و دیگر خارجیان در بابل اشاره کرده‌اند.