ذو العقل

ذوالعقل. [ ذُل ْ ع َ ] ( ع ص مرکب ) بالضم. آنکه خلق را ظاهربیند و حق را باطن و حق نزد او آئینه خلق باشد و آئینه پنهان گردد و بصورتی که ظاهر بود در آینه هرآینه این احتجاب مطلق است بمقید [ کذا ]. ( آنندراج ):
خلق پیدا بیند و حق را نهان
این چنین بینند یعنی عاقلان.( از آنندراج ).
ذوالعقل. [ ذُل ْ ع َ ] ( ع ص مرکب ) و ذوالعین. آنکه خلق را و حق را با یکدیگر می بیند:
آنانکه حق و خلق بهم می بینند
بی حق بر خلق یک نفس ننشینند
محجوب از این هر دو نباشند دمی
از هر شجری میوه آن می چینند.( آنندراج ).و سیدشریف جرجانی در تعریفات گوید: هوالذی یری الخلق ظاهرا و یری الحق باطنا فیکون الحق عنده مرآةالخلق لاحجاب المرآة بالصور الظاهرة. ( تعریفات ).

۱ - صاحب عقل خرد خردمند. ۲ - آنکه خلق را ظاهر بیند و حق را باطن و حق نزد او آیینه خلق باشد. یا ذوالعقل و العین. کسی که حق را در خلق بیند و خلق را در حق.

💡 دوستى دنيا عقل را فاسد و قلب را از شنيدن حكمت ناشنوا مى سازد؛ حب الدنيا يفسد العقل و يصم القلب عن سماع الحكمة. (589)

💡 (قال على عليه السلام: الطمانينة الىكل احد قبل الاختبار من قصور العقل.(642) )

💡 ب فروتنى ج يقين نيكو د سكوت؛ قال عليه السلام:كمال العقل فى ثلاث التواضع لله و حسن اليقين و الصمت الاّ من خير.بحار/1/131

💡 اگر عقل را در آن میدان مجال جولان بودی اختلاف حاصل نیامدی چنانکه در معقولاتی که عقل را مجال است هیچ اختلاف نیست که طریق العقل واحد.

💡 2. تجربه: العقل غريزه تزيد بالعمل و التجارب (458)عقل و خرد يك نوع غريزه است كه به واسطه علم و تجربه افزون مى شود.