داوری ساختن

داوری ساختن. [ وَ ت َ ]( مص مرکب ) نزاع و جنگ و جدال بپا کردن:
بگاه جوانی و گندآوری
یکی بیهده ساختم داوری.فردوسی.نهفته نشد تیغ اسکندری
چه سازی بما بر چنین داوری.فردوسی.به سر چاره ها سازی و داوری
بری رنج تا گنج گردآوری.اسدی.وز این بیهده داوری ساختن
زمانی برآسودی از تاختن.نظامی. || چاره ساختن. تدبیر کردن:
دو دستت ببندم برم نزد شاه
بگویم کزو من ندیدم گناه
بباشم به پیشش بخواهشگری
بسازم ز هر گونه ای داوری.فردوسی.

نزاع و جنگ و جدال بپا کردن

💡 وَ إِنْ خِفْتُمْ و اگر دانید، شِقاقَ بَیْنِهِما ناساختن و خلاف میان مرد و زن، فَابْعَثُوا حَکَماً مِنْ أَهْلِهِ بینگیزانید داوری از کسان مرد، وَ حَکَماً مِنْ أَهْلِها و داوری از کسان زن، إِنْ یُرِیدا إِصْلاحاً اگر در دل صلاحی دارند و آشتی بیوسند، یُوَفِّقِ اللَّهُ بَیْنَهُما خدای میان ایشان بر آمد سازد و با هم ساختن پدید آرد، إِنَّ اللَّهَ کانَ عَلِیماً خَبِیراً (۳۵) که خدای دانایی است آگاه همیشه‌ای.

💡 وزارت امور خارجه انگلستان ژنرال گلد اسمیت را مأمور رسیدگی کرد که در سال ۱۸۷۲ رأی داوری خود را صادر کرد. این رأی که سال بعد مورد قبول دولتین ایران افغانستان واقع شد، تماماً مربوط به تعیین مرزها بود. فقط جمله آخر آن مقرر می‌داشت که هیچ یک از طرفین نباید به عملیاتی مبادرت کند که باعث کسر آب لازم برای آبیاری سواحل هیرمند شود اما به تقاضای دولت افغانستان، وزیر امور خارجه انگلیس با جلب نظر ژنرال گلد اسمیت قرار داوری را به گونه‌ای تفسیر کرد که شامل مجاری فعلی یا قدیمی غیر مستعمل نشود که دولت افغانستان قصد تعمیرشان داشت. جمله مزبور مانع حفر مجاری جدید نمی‌شد، مشروط بر این که مقدار آبی که برای مشروب ساختن قسمت ایران لازم بود کسر نشود.