بندار اصفهانی

[ویکی فقه] بُنْدارِ اِصْفَهانی، ابوعمرو بن عبدالحمید کَرخی یا کَرَجی اصفهانی، لغوی، راوی و نحوی سده ق /م بود.
برخی او را مَنداد خوانده اند، حاشیه و کنیه اش به صورت های ابن لِرّه، ابن لُرّه، ابن لَزّه و نیز ابن لُدّه ثبت شده است.
تولد
تاریخ تولد او در منابع معلوم نیست، اما از آن جا که از شاگردان و راویان نَضر بن شُمَیل د ۰۴ق /۱۹م، ابوعبیده معمر بن مثنی د ح ۱۰ق، فرّاء د ۰۷ق و ابوعبید قاسم بن سلام د ۲۴ق /۳۸م بوده است، می توان سال تولد او را اواخر سده ق حدس زد.
سیر زندگی وی
از سیر زندگی وی، اطلاع چندانی در دست نیست، جز آنکه در کرخ یا کرج، رحل اقامت افکند، سپس به عراق رفت و در آن جا شهرت یافت. بندار با اطلاعات وسیعی که از اشعار، اخبار و انساب عرب داشت، توجه متوکل، خلیفه عباسی حک ۳۲- ۴۷ق /۴۷ -۶۱م را به خود جلب کرد و به دستگاه خلافت راه یافت. وی هر هفته یک بار بر متوکل وارد می شد و با علمای نحو به مباحثه می پرداخت.
ملاقات وی با علماء
...
[ویکی فقه] بندار اصفهانی (ابهام زدایی). بندار اصفهانی ممکن است اشاره به اشخاص و شخصیت های ذیل باشد: • ابن لره بندار بن عبدالحمید کرخی اصفهانی، بُندار کرخی اصفهانی معروف به ابن لره، لغوی و نحوی قرن سوم• بندار بن عاصم اصفهانی، از شعراء و حفاظ اصفهان• بندار بن غانم انماطی اصفهانی، از محدثین قرن ششم هجری در اصفهان• ابن منده ابواحمد بندار بن علی اصفهانی، از محدّثین و فقهای قرن چهارم هجری در اصفهان
...

💡 بیت‌های دقیقی در شاهنامه که به گشتاسپ‌نامه مشهور است، در تصحیح جلال خالقی مطلق ۱۰۱۵ بیت، در تصحیح ژول مول ۱۰۲۳ بیت و در چاپ مسکو ۱۰۰۹ بیت است. جلال خالقی مطلق در مقاله‌ای به بررسی سخن دقیقی در شاهنامه پرداخته و بیت‌های او را با سخن فردوسی سنجیده است. بر پایهٔ پژوهش او، سخن فردوسی در سنجش با دقیقی، از کوتاهی و ایجاز بیشتری برخوردار است و دقیقی جزئیات بیشتری را در داستان‌ها آورده و در جای‌هایی هم مطالبی که پیشتر عنوان شده‌اند را دوباره به گونه‌ای زاید تکرار کرده است. این تکرار و درازگویی حتی واکنش بنداری اصفهانی که شاهنامه را به زبان عربی ترجمه کرده را نیز در پی داشته و او در جایی سخن دقیقی را یکباره خلاصه می‌کند. برای سنجش، خالقی بر این باور است که فردوسی می‌توانست هزاربیت دقیقی را با ۵۰۰ یا ۷۰۰ بیت بازگو کند، از آن سو، دقیقی اگر قرار بود همهٔ شاهنامه را بسراید، به هفتاد تا صدهزار بیت نیاز داشت. از نظر تشبیه‌ها و توصیف‌های شاعرانه، سخن دقیقی به جز شمار اندکی، روی هم رفته تهی از تشبیه‌ها و توصیف‌های زیبای شاعرانه است و از این دیدگاه در سنجش با فردوسی خشک و خالی شمرده می‌شود. همچنین سخن دقیقی نیز مانند فردوسی سرشار از احساسات ملی است و به زیبایی ایران و ایرانیان را توصیف کرده است. همچنین دشنام‌هایی که فردوسی به کار برده، نسبت به دقیقی ملایم‌تر هستند.

💡 شاهنامهٔ فردوسی بزرگ‌ترین کتاب به زبان پارسی است که در همه جای جهان مورد توجه قرار گرفته است و مهم‌ترین دلیل آن بازگردانی‌های گوناگون آن و پژوهش‌های گسترده و همه‌جانبه دربارهٔ آن در زبان‌های خارجی است. نخستین بار بنداری اصفهانی شاهنامه را به زبان عربی بازگردانی کرد. این بازگردانی از روی نخستین شاهنامه که در سال ۳۸۴ تمام شده‌بود، انجام شد و در زبان عربی الشاهنامه نام‌گذاری شد. قانصوه غوری از سلطان‌های مملوکی مصر که اهل ادبیات و شعر نیز بود؛ امر کرد که شاهنامهٔ فردوسی را از فارسی به ترکی ترجمه کنند. علی افندی در سال ۹۱۶ هجری قمری شاهنامه را بدون کاستی به شعر ترکی درآورد. سرافیون ساباش‌ویلی (ادیب معروف گرجستان) شاهنامه را به نثر و نظم به گرجی درآورد. او نتوانست بازگردانی کامل شاهنامه را انجام دهد، اما اثر او پس از مرگش به دست برخی از مترجمان گمنام کامل شد.