اهل ذمه در قران

[ویکی فقه] اهل ذمه در قرآن. غیر مسلمانان مقیم در سرزمین اسلامی، به موجب قرارداد ذمّه را اهل ذمّه گویند.
اهل در لغت به معنای خانواده، شایسته و سزاوار، ساکن، پیرو کیش یا نظر یا طریقه ای خاص و نیز معانی دیگر و ذمّه از ریشه «ذ م م» به معنای سرزنش کردن آمده است. به نوشته ابن فارس عهد و پیمان را از آن رو ذمام گفته اند که انسان با زیر پا گذاشتن آن سرزنش می شود. ابوعبید ذمّه را به معنای امان دانسته و برخی دیگر آن را به معنای عهد و ضمان می دانند
اهل ذمه در اصطلاح
و در اصطلاح، فقه، عقد و قراردادی است که میان مسلمانان و برخی از غیر مسلمانان منعقد می گردد و به موجب آن، این افراد ملزم به پرداخت جزیه و رعایت شرایطی دیگر شده و در برابر، حکومت اسلامی موظف است از مال، جان و دیگر حقوق آنان حراست کند. به کسانی که این قرارداد با آنان منعقد می گردد «اهل ذمّه» می گویند. سبب نامگذاری اهل ذمّه به این نام آن است که با دادن جزیه، مال و جانشان در امنیت قرار می گیرد یا آن که با بستن قرارداد ذمّه در پیمان و ضمان مسلمانان داخل می شوند.
غرض از جزیه
غرض از بستن چنین پیمانی پایان دادن به حالت تضاد و دشمنی میان پیروان ادیان و ایجاد نوعی اتحاد و همزیستی مسالمت آمیز میان مسلمانان و غیر مسلمانان در قلمرو حکومت اسلامی است؛ همچنین این امر سبب می گردد که پیروان ادیان دیگر با حقایق اسلام آشنا شده، بدان متمایل گردند. طرف قرارداد در این عقد امام یا نایب خاص او و در عهد غیبت حاکم اسلامی است.
شرایط عقد با اهل ذمه
...

💡 5 - اينكه آدابى را كه بزرگان شيعه در اين باب آورده اند رعايت كنندمثل اينكه پيرمردان و اطفال و معلولين و حيوانات را با خود ببرنداطفال را از مادران و اطفال حيوانات را از مادرها جدا كنند تا صداى ضجه و گريه زيادشود و بدين وسيله درياى رحمت الهى بخروش آيد و لازم است مسلمانان نگذارند كفار ومسيحيان و يهوديان كه اهل ذمه اند و ساير كفار با آنان بصحرا بيايند.

💡 و در مجمع البيان گفته است كه (جزيه ) بر وزن (فعله ) از ماده (جزى، يجزى) گرفته شده، مانند (عقده ) و (جلسه )، و اين كلمه به معناى جزا و كيفرى استكه بخاطر باقى ماندن اهل ذمه بر كفر، از ايشان گرفته مى شود. صاحب مجمع اين معنارا به على بن عيسى نسبت داده است.

💡 و از اينجا در مى يابيم آنچه را كه ائمه اهل بيت از حكام و فرمانروايان زمانشان از بيتالمال دريافت مى كردند و مى پذيرفتند، آنها را به عنوان جزئى از حقوق غصب شده شاناز فى ء و انفال و جزيه اهل ذمه و خمس ‍ غنايم فتوح به حساب مى آوردند، نه آن طور كهديگران گمان برده اند از باب صدقات واجبه بوده است.

💡 (ايذاء و تحقير زردشتيه و ساير اهل ذمه... حرام و به تمام مسلمين واجب است كه وصاياىخاتم النبيين صلى الله عليه و آله را در حسن سلوك و تاليف قلوب و حفظ نفوس و اعراضو اموال ايشان كما ينبغى رعايت نمايند...)