رسول اکرم در دوران بیستوسهساله رسالت خویش، با نظمی الهی و ارادهای استوار، جامعهای را بنیان نهاد که بر پایه ایمان، اطاعت از خداوند و شکرگزاری از نعمتهای او استوار بود. آن حضرت با دقت و جدیت در انجام بهموقع امور، توانست مردمی پراکنده و گرفتار جهل و اختلاف را به امتی متحد و پویا تبدیل کند. سیره نبوی در برنامهریزی و نظم، الگویی بیبدیل از هماهنگی میان عبادت، اندیشه و عمل است که موجب شکلگیری نخستین دولت اسلامی و تمدنی الهی گردید.
پیامبر اسلام همچون سایر پیامبران الهی، برای هدایت انسانها و اصلاح جامعه از انحراف و گمراهی مبعوث شد. ایشان با دعوت مردم به توحید و مبارزه با شرک، بتپرستی و فساد، راه آگاهی، عدالت و خدمت به خلق را گشود. پیامبر با صبر، تدبیر و پایبندی به اصول، توانست ساختاری اجتماعی پدید آورد که ایمان، اخلاق و عدالت در آن محور قرار داشت. نظم و استمرار در انجام وظایف، از ویژگیهای بارز ایشان در مسیر تحقق اهداف الهی بود.
در منابع روایی، تأکید فراوانی بر روش منظم و دقیق پیامبر در اداره امور دیده میشود. ابوذر غفاری، از یاران با وفای آن حضرت، از قول ایشان نقل میکند: «بر شخص عاقل لازم است که زمان خود را به بخشهایی تقسیم کند؛ بخشی را به مناجات با پروردگار اختصاص دهد، بخشی را برای محاسبه و بررسی اعمال خود، بخشی دیگر را برای تفکر در نعمتها و الطاف الهی، و زمانی را نیز برای خلوت و استفاده مشروع از مواهب حلال الهی قرار دهد.» این روایت نشانگر ژرفنگری و انضباط فکری و عملی پیامبر است که مسلمانان را به نظم، برنامهریزی و بهرهوری درست از عمر فرا میخواند.