اقا ضیاءالدین عراقی

[ویکی فقه] آقا ضیاءالدین عراقی. علی، معروف به ضیاءالدین، فرزند آخوند ملا محمد کبیر سلطان آبادی (عراقی) در سال ۱۲۷۸ هـ. ق، در محلّه حصار قدم سلطان آباد (اراک) قدم به عرصه وجود نهاد.
ملّا محمّد، پدر آقا ضیاء (۱۲۱۰ ـ ۱۲۹۰ هـ. ق) در عصر خود عالمی بزرگوار و فقیهی وارسته بود و در میان شاگردان آیة الله آقا محسن عراقی علاء المحدثین (۱۲۴۷ ـ ۱۳۲۵ هـ. ق) منشی خاص آخوند خراسانی و آیة الله سید محمد شفیع الدین جاپلقی (متوفا: ۱۲۸۰ هـ. ق.) مقام و مرتبه ای بلند در علم داشت و به تقوا و پرهیزکاری مشهور بود. در اجازه ای که آقا شفیع به وی داده، از او به عنوان «عالم فاضل و محقق مدقق و از رؤسا و قضات مورد وثوق و اطمینان»، یاد کرده است.
. احسن الودیعه ج۱، ص۱۳۲.
آیة الله اراکی (۱۳۱۲ ـ ۱۴۱۲ هـ. ق.) از قول پدر خویش نقل می کند:«آخوند کبیر ارتزاقش از یک قطعه زمینی در اطراف سلطان آباد (اراک) بود که زراعت می کرد و نان سال خود و اهل عیالش از همان قطعه زمین بود. یک وقت که حاصل آن زمین را در خرمن گاه جمع کرده بودند، در اطرافش هم خرمن هایی بوده است، کسی عمداً یا سهواً آتش روشن می کند، باد هم بود و آتش افتاده بود توی خرمن ها، خرمن گاه است و خشک، به محض افتادن آتش خرمن ها آتش می گیرد. این خرمن، آن خرمن، تا آتش همه خرمن ها را می گیرد. کسی به آخوند می گوید: چه نشسته ای! نزدیک است خرمن شما آتش بگیرد. آخوند ملّا محمّد تا این را می شنود عبا و عمامه را برمی دارد و قرآن را و به بیابان رو به آتش و در دستش هم قرآن؛ می گوید: ای آتش! این نان خانواده و اهل عیال من است، تو را به این قرآن قسم! به این خرمن متعرض نشو. پدرم گفت: تمام آن قبه ها که اطراف بود، خاکستر شد و این یکی ماند. هر کس که می آمد، انگشت به دهان می گرفت و متحیر می شد که این چه جور مانده؟! خبر نداشتند، من خبر داشتم، پدر مرحوم آقا ضیاء همچو شخصی بوده است.»
. شمس الفقهاء، داوود نعیمی، ص ۱۸.
آقا ضیاء الدین که دارای هوشی سرشار و استعدادی فوق العاده بود، مقدمات علوم اسلامی را نزد پدر و سایر علما، در زادگاهش فرا گرفت و در سال ۱۳۰۲ هـ. ق، برای ادامه تحصیل، راهی اصفهان گردید و در مدرسه صدر اقامت گزید.
← سفر به اصفهان
...
[ویکی فقه] آقا ضیاء الدین عراقی. علی، معروف به ضیاءالدین، فرزند آخوند ملا محمد کبیر سلطان آبادی (عراقی) در سال ۱۲۷۸ هـ. ق، در محلّه حصار قدم سلطان آباد (اراک) قدم به عرصه وجود نهاد.
ملّا محمّد، پدر آقا ضیاء (۱۲۱۰ ـ ۱۲۹۰ هـ. ق) در عصر خود عالمی بزرگوار و فقیهی وارسته بود و در میان شاگردان آیة الله آقا محسن عراقی علاء المحدثین (۱۲۴۷ ـ ۱۳۲۵ هـ. ق) منشی خاص آخوند خراسانی و آیة الله سید محمد شفیع الدین جاپلقی (متوفا: ۱۲۸۰ هـ. ق.) مقام و مرتبه ای بلند در علم داشت و به تقوا و پرهیزکاری مشهور بود. در اجازه ای که آقا شفیع به وی داده، از او به عنوان «عالم فاضل و محقق مدقق و از رؤسا و قضات مورد وثوق و اطمینان»، یاد کرده است.

💡 از شاگردان میرزای نائینی، آقا ضیاءالدین عراقی، آخوند خراسانی، سید ابوالحسن اصفهانی و هم بحث با میرزا حسین فقیه سبزواری بود. مؤسس اولین بعثه در مکه و مدینه و احیاگر سنت پیاده‌روی به سوی کربلا بود. مدفن او در بالاسر حرم علی بن ابی طالب در نجف قرار دارد.

💡 ابراهیم دهگان در سال ۱۲۶۸ هجری شمسی در روستای مرزیجران در ۴ کیلومتری شهر اراک در یک خانواده مرفه روستایی چشم به جهان گشود. پدرش غلامعلی نام داشت که ابراهیم او را خان بابا صدا می‌کرد؛ دهگان دوران کودکی را در مکتب خانه روستا به خواندن و نوشتن پرداخت و تا اوایل جوانی به کارهای کشاورزی در روستای مرزیجران اشتغال داشت. با شروع جنگ جهانی اول اقدام به عضویت در دولت مهاجرین (نیروهای ضدمتفقین) کرد. بعد از انجام وظیفه در حوزه علمیه آقا ضیاءالدین به تحصیل درس علوم قدیمه پرداخت که آقا ضیاءالدین عراقی و عبدالکریم حائری یزدی از استادانش بودند. پس از ۱۲ سال تحصیل علوم دینی تصمیم گرفت از حوزه علمیه خارج شود. وی در ۴۰ سالگی در سال ۱۳۰۷ هجری شمسی به استخدام سازمان فرهنگ اراک درمی آید. پس از ۳۰ سال خدمت در عرصهٔ فرهنگ در ۷۰ سالگی در سال ۱۳۳۷ هجری شمسی به کار تدریس پایان می‌دهد.