اتش زنه

( آتش زنه ) آتش زنه. [ ت َ زَ ن َ / ن ِ ] ( اِ مرکب ) چیزی که با آن بسودن و اصطکاک آتش پدید آرند، خواه از دو چوب باشد که زبرین را زند و زیرین را زنده گویند، و خواه از آهن و سنگ بود که آن را سنگ و چخماق خوانند. زند و زنده. قداحه. مقدحه. چخماق:
ای خداوندی که روز خشم تو از بیم تو
درجهد آتش بسنگ آتش و آتش زنه.منوچهری.گوییش پنهان زنم آتش زنه
نی بقلب از قلب باشد روزنه.مولوی.آتش زنه و سوخته و سنگ بهم
کی درگیرد چو سوخته دارد نم
نزدیکی و دوریت بلائی است عظیم
دوری ز تو کافری و نزدیکی هم.افضل الدین کاشانی.|| آتش گیره. فروزینه. شبوب.

( آتش زنه ) ( ~. زَ نِ ) (اِمر. ) سنگ چخماق.

( آتش زنه ) ۱. سنگی خاکستری رنگ که با زدن آن بر فولاد جرقه ایجاد می شود.
۲. = چخماق

( آتش زنه ) ( اسم ) چخماق
چیزی که با آن بسودن و اصطکاک آتش پدید آرند

آتش زنه. رجوع شود به:سنگ چخماق

[ویکی فقه] آتش زنه. در قرآن مجید به آفرینش آتش از درخت سبز اشاره شده است.
خدا، پدید آورنده آتش زنه از درخت سبز:«الذی جعل لکم من الشجر الاخضر نارا فاذا انتم منه توقدون»همان کسی که برای شما از درخت سبز، آتش آفرید و شما بوسیله آن، آتش می افروزید!» (مقصود از «نار» در آیه، به قرینه «توقدون» آتش زنه است.)
یس/سوره۳۶، آیه۸۰.
۱. ↑ یس/سوره۳۶، آیه۸۰.
مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۱، ص۱۱۲، برگرفته از مقاله «آتش زنه».
...

💡 قرآن كريم انسان را وقود، يعنى ماده سوختنى، آتش گيره و آتش زنه جهنم مى داند. آتشزنه مانند كبريت كه با برخورد با شى ء معينمشتعل مى شود و آتش گيره مانند هيزمهاى ضخيم و بزرگ كه مدتى در اجاق مى ماند و دردراز مدت خاكستر مى شود و هيزمهاى نازك و كوچك با آن افروخته مى شود.

💡 براى پيدايش آتش دو عنصر لازم است: يكى آتش زنه و ديگرى آتش گيره و بهتصريح قرآن كريم هم اكنون آتش زنه موجوداست:(واولئك هم وقود النار) (1148) وهم آتش گيره: (واما القاسطون فكانوا لجهنم حطبا). (1149) بنابراين، كافر كه همآتش زنه است و هم آتش گيره، هم اكنون سراپامشتعل است؛ گرچه ديده هاى ظاهر بين اشتعال آن را اكنون نمى بينند؛ چنانكهاشتعال برزخى آنان مشهود نيست.

💡 اشاره: حديث مزبور بعد از احراز دو عنصر محورى دلالت دارد بر اين كه معناى وقود،هيزم است، نه آتش زنه، نظير زند و مسعار. عنصر محورىاول صحت سند و عنصر محورى دوم افاده حصر و در غير اى صورت با آنچه در بحثتفسيرى گذشت ناهماهنگ نيست. برخى از هيزمهاى ديگر را فروزان و افروخته مى كندولى خودش همچنان به عنوان اخگرى ثابت مى ماندمشمول حديث ياد شده خواهد بود.

💡 از تعبير (اعدت ) برمى آيد كه جهنم، همانند بهشت، هم اكنون موجود است و كافران كهماده سوختنى و آتش زنه و آتش گيره دوزخند، هم اكنون سراپا مشتعلند، گرچه خود نمىدانند. اثبات عذاب براى كافران، در اين كريمه منافاتى با اثبات آن براى منافقان ومسلمانان فاسق ندارد. عذاب دردناك دوزخ افزون بر كافران، دامن منافقان و مومنانعاصى را نيز مى گيرد؛ گرچه دركات و همچنين كوتاهى يا درازى مدت عذاب متفاوت است.

💡 الناس: مراد از ناس در جمله (وقودها الناس )مقابل جن و شيطان نيست، بلكه مقابل (حجاره ) است. بنابراين، اطلاق آيات ديگر، مانند:(انكم و ما تعبدون من دون الله حصب جهنم ) (1126) و (اما القاسطون فكانوا لجهنمحطبا)، (1127) همچنان محفوظ است؛ زيرا خود ابليس گذشته از آن كه هيزم دوزخ استمى تواند آتش گيره بلكه آتش زنه جهنم نيز باشد.