ابوعبدالله ابن ماجه

[ویکی فقه] اِبْن ِ ماجه، ابوعبدالله محمد بن یزید رَبَعی قزوینی (۲۰۹-۲۲ رمضان ۲۷۳ق /۸۲۴ -۲۰ فوریه ۸۸۷م )، محدّث بزرگ و گردآورنده سنن، ششمین کتاب از صحاح سته در حدیث می باشد. او برای تکمیل دانش حدیثی خود به شهرهای مختلف علمی آن روزگار؛ از قبیل بغداد، کوفه، بصره، شام، حجاز و ری مسافرت کرد و از مشایخ بزرگ، همچون: علی بن محمد طنافسی مصعب بن عبدالله زبیری، و... علوم حدیث را فرا گرفت. او دارای کتابی در تفسیر قرآن و کتابی درباره تاریخ قزوین است. مهمترین کتاب او سنن است که به سنن ابن ماجه معروف است.
ماجه لقب پدر وی بوده است. علت خوانده شدن او به ربعی، نسبت ولاء بین خاندان وی با قبیله عرب ربیعه است.
منابع شرح حال ابن ماجه
منبع اساسی در مورد تاریخ ولادت و وفات او دستخط شاگردش جعفر بن ادریس است. تنها بخش زندگی ابن ماجه که بیشتر بدان پرداخته شده، مربوط به سفرهای علمی و شیوخ وی در این سفرهاست. براساس گزارش منابع شرح حال که با اسانید سنن ابن ماجه تأیید می شود، ابن ماجه پس از استماع از مشایخ زادگاه خود قزوین، چون علی بن محمد طنافسی و ابومحمد عمرو بن رافع، راهی ِ سفر شد، ولی با توجه به اینکه هیچ گاه تاریخ مسافرت های وی در منابع نیامده، تعیین ترتیب آنها نمی تواند قطعی باشد.
اساتید
به هر حال او مدتی در عراق به تحصیل پرداخت: در کوفه از بزرگانی چون ابوکریب محمد ابن علاء، ابوبکر و عثمان پسران ابی شیبه، محمد بن عبدالله بن نمیر و هنادبن سری، در بصره از استادانی نظیر نصر بن علی جهضمی و محمد ابن بشّار بندار، در واسط از کسانی همچون احمد بن سنان قطان و تمیم ابن منتصر و در بغداد از شیوخی چون ابوخیثمه زهیربن حرب و ابوثور ابراهیم بن خالد حدیث آموخت. نیز چندی در شام اقامت گزید و در دمشق از عالمانی چون هشام بن عمار، عبدالرحمان بن ابراهیم دُحَیم و عبدالرحمان بن احمد بن بشیر بن ذکوان و در حمص از محمد بن مصفی و هشام بن عبدالملک یزنی و دیگران استماع حدیث نمود. همچنین سفری به مصر داشت و از مشایخ آن دیار چون محمد بن رمح، ابوطاهر ابن سرح و یونس بن عبدالاعلی بهره برد. در مدت حضور در مکه و مدینه نیز از شماری از شیوخ دانش آموخت.
سفرهای ابن ماجه
...

💡 457- صحيح بخارى كتاب الدعوات فى باب الصلاة على النبى، و كتاب تفسير در آيه ان الله و ملائكته... صحيح مسلم كتاب الصلاة، باب الصلاة على النبى بعد التشهد؛ مسند احمد، ج 2، ص ‍ 47 و ج 5، ص 353؛ ادب المفرد بخارى، ص 93؛ سنن نسائى و ابن ماجه و ترميذى و بيهقى، ج 2، ص ‍ 147 و 279؛ دار قطنى، ص 135؛ مسند شافعى، ص 23؛ مستدرك الصحيحين، ج 1، ص 269 و تفسير آيه مزبور در تفسير طبرى.

💡 455- كافى، ج 3، ص 117. بحارالا نوار، ج 81، ص 219 و در حاشيه بحار ازمنتهاى علامه، ص 425. وسائل الشيعة، ج 2، ص 637. مكارم الاخلاق، ص 236 چاپقديم، ابن ماجه، سنن، ج 1، ص 463. الترغيب و الترهيب، ج 4، ص 322. جواهرالاخبار والا ثار در حاشيه البحر الزخار، ج 3، ص 87.

💡 21- سنن ابو داود، كتاب السنه، باب فى الجهميه، ح 4726؛ سنن ابن ماجه،المقدمه تباب فى ما انكرت الجهميه؛ سنن دارمى، كتاب ارقائق، باب فى شان الساعهو نزول الرب تعالى؛ كتاب التوحيد محمد بن عبدالواهاب؛ منهاج السنه ابن تيميه.

💡 12. ابن ماجه (القزوينى )، محمدبن يزيد، سنن ابن ماجه، تحقيق محمدفؤ اد عبدالباقى،بيروت، دارالفكر.

💡 575- همچنين ترمذى در صحيح، (ج 5، ص 4، ح 3215 و3216، با سندى غير ازسند اول )، و نسائى در صحيح (ج 4، ص ‍ 117) و ابن ماجه در صحيح، (ج 2، ابوابمناسك، ص 1016، ح 3057) نيز روايت مذكور رانقل نموده اند.