ابان بن ابی عیاش

آنگاه که حجاج قصد قتل سلیم بن قیس هلالی کرد او به ابان پناه برد

اَبان بن ابی عیّاش ( ـ۱۳۸ق)
محدث شیعی. شیخ طوسی او را از تابعین و اصحاب امام سجاد (ع) و امام باقر (ع) و امام صادق (ع) دانسته است. از برخی محدثان بنام قدیم مانند سُلَیم بن قیس هلالی روایت کرده و روایات او در آثار معتبر همچون کافی و بصائر الدرجات و غیبت نعمانی و محاسن برقی نقل شده است؛ اما بیشتر رجال شناسان اعم از شیعی و سنی، او را توثیق نکرده اند.

[ویکی فقه] | اَبانِ بْنِ اَبی عَیّاش، ابواسماعیل فیروز بصری تابعی (د ۱۳۸ق/۷۵۵م)، محدث شیعی در سدۀ ۲ق/۸م می باشد.
سال مرگ او را حدود ۱۴۰ق/۷۵۷م و ۱۲۸ق/۷۴۶م نیز دانسته اند.
ابن حجر عسقلانی، احمدبن علی،تقریب التهذیب، ج۱، ص۳۱، به کوشش عبدالوهاب عبداللطیف، بیروت، ۱۳۹۵ق/۱۹۷۵م.
او از برخی از به نام ترین محدثان قدیم روایت کرده است، از آن جمله: انس بن مالک،
طبری، تاریخ، به کوشش محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، ۱۹۶۰-۱۹۶۸م.
محدثان بسیاری در سدۀ دوم از ابن ابی عیاش حدیث شنیده و یا روایت کرده اند که از این قرارند: عمربن حفص، یزیدبن عمرو،
طبری، تاریخ، ج۲، ص۱۰۶، به کوشش محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، ۱۹۶۰-۱۹۶۸م.
...
[ویکی شیعه] اَبان بن ابی عَیّاش(فیروز) بصری تابعی (درگذشت۱۳۸ق/۷۵۵م، محدث شیعی در قرن دوم هجری است. شیخ طوسی او را از اصحاب امام سجاد(ع)، امام باقر(ع) و امام صادق(ع)، دانسته است. بیش ترین شهرت ابن ابی عیاش در نزد شیعیان، روایت وی از سُلَیم بن قیس است. از نظر سلامت عقیده و ایمان و پارسایی مورد تأیید همگان، و به ویژه اهل سنت است.
نام او ابان بن ابی عیاش یا ابان بن فیروز و کنیه اش ابواسماعیل است. از تاریخ تولد و دیگر جزئیات زندگی ابن ابی عیاش چیز زیادی در دسترس نیست، همین اندازه گفته شده که از موالی عبدالقیس بوده است. سال مرگ او را حدود ۱۴۰ق/۷۵۷م و ۱۲۸ق/۷۴۶م نیز دانسته اند.
او از برخی از بنام ترین محدثان قدیم روایت کرده است، از آن جمله:

💡 بيشترين اتهامات و تكفيرها كه از طرف مذاهب ديگر بر مذهب تشيّع وارد شده نيز از همينقبيل است؛ مثلاً ذهبى، در رابطه با ابان بن تغلب كه از خواص امام صادق عليه السّلاماست مى گويد: ((شيعى جلد، لكنّه صدوق فلنا صدقه و عليه بدعته ))(8).

💡 او مذهب (زيديه ) داشت و از طايفه اسدى كوفه است، ابان بن تغلب كه از مشاهير شيعه واز اصحاب امام صادق است از او نقل كرده و بعضى درباره قيس گفته اند او از اصحاب امامباقر (عليه السلام ) بود و محبت زيادى به اهلبيت پيامبر (صلى اللّه عليه و آله ) داشت.(400)

💡 ابان بن ثغلب در زمان حيات امام صادق - عليه السلام - چشم از جهان فروبست و خبروفات او امام صادق را در غم و اندوه فروبرد به گونه اى كه پس از شنيدن خبروفاتش فرمود: مرگش ابن قلبم را به درد آورد. (427)

💡 حديث: 7 و بهذاالاسناد عن الحسن عن ابان بن عثمان عن قيس بنالربيع عن ابى عبدالله عليه السلام قال من اوى الى فراشه فقراقل هو الله احد احدى عشره مره حفظه الله فى داره و فى دويرات حوله.

💡 در كافى از ابان بن تغلب نقل كرده: از امام صادق عليه السلام پرسيدم از كسى كهفى سبيل الله كشته شده آيا غسل و كفن و حنوط دارد؟ فرمود: در لباسهايش دفن مى شودمگر آنكه رمقى داشته و بعدا بميرد، در اين صورتغسل و كفن و حنوط مى شود بعد به او نماز مى خوانند،رسول الله صلى الله عليه و آله بر حمزه نماز خواند و كفن كرد، زيرا كه لباسهاى اورا كنده بودند (385)يعنى اگر لباس داشت كفن هم لازم نبود.

💡 ابان بن تغلب از امام صادق (عليه السلام ) روايت كرده است كه فرمود: (حتى دوست مىدارم كه سر و صورت ياران من زير فشار شكنجه تازيانه قرار گيرد تا در امر دين،داراى فقه و بينش كافى گردند)(550).