سلام الله جاوید

[ویکی فقه] سلام اللّه جاوید، از فعالان جنبش چپ ایران، وزیر کشور و استاندار آذربایجان در دوره حکومت جعفر پیشه وری و مؤلف آثاری در زمینه پزشکی و بهداشت، آموزش زبان ترکی و فرهنگ مردم آذربایجان می باشد.
او در ۱۲۷۹ ش در خلخال به دنیا آمد. در حدود ده سالگی به همراه خانواده اش به باکو مهاجرت کرد. در ۱۲۸۹ـ۱۲۹۰ ش در کلاس دوم مدرسه اتحاد ایرانیان، واقع در بخش صابونچی باکو نام نویسی کرد. مدیر مدرسه نام خانوادگی او را به مناسبت نام پدربزرگش، ملامدد، مددوف ثبت کرد و از همان زمان وی به مددوف یا مددزاده معروف شد اما بعدها نام خانوادگی جاوید را برای خود بر گزید.وی از سال های دانش آموزی و به ویژه پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷، فعالیت های اجتماعی ـ سیاسی خود را آغاز کرد او از ۱۲۹۷ ش به تدریس در مدرسه اتحاد ایرانیان مشغول شد، اندکی بعد دوره سه ماهه تربیت معلم را گذراند و در مدرسه تمدن، به مدیریت سیدجعفر جوادزاده (پیشه وری)، به تدریس پرداخت و پس از کناره گیری پیشه وری، به مدیریت آن مدرسه رسید. در همان ایام به گیلان سفر کرد و در نمایشی به منظور جمع آوری اعانه برای دانش آموزان تنگدست در رشت نقش ایفا نمود. در نمایشنامه شجاع الدوله نیز که در باکو به روی صحنه رفت، نقش شیخ سلیم را بازی کرد.
عضویت در حزب عدالت و کمونیست
جاوید که در اواسط حکومت مساوات (این حکومت در قفقاز جنوبی از ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۰ برقرار بود) به عضویت حزب عدالت در آمده بود، همراه عده ای از جوانان برای تحصیل و کار آموزی سیاسی به مسکو فرستاده شد و در همین سفر در تاشکند با حیدرخان عمو اوغلی، از مبارزان مشروطه و از بنیان گذاران حزب کمونیست ایران، آشنا گردید. در دوره نه ماهه تحصیل در دانشگاه کمونیستی سوردلوف در مسکو، ضمن آنکه دو مقاله اش درباره جنبش گیلان در پراودا، روزنامه رسمی حزب کمونیست شوروی، به چاپ رسید، به عضویت حزب کمونیست روسیه هم در آمد و پس از بازگشت به باکو به حزب کمونیست آذربایجان پیوست. (حزب کمونیست ایران).
← عضویت در کمیته مرکزی
جاوید که در آبان ۱۳۰۶، به عضویت کمیته مرکزی بر گزیده شده و پس از دستگیر شدن پیشه وری (دبیر حزب) در دی ۱۳۰۹، مسئولیت اداره حزب را پذیرفته بود، در ۲۱ اسفند همان سال، همراه با کسانی دیگر، بازداشت شد جاوید، ۱۳۵۹ ش ب، ص ۱۱۲، ۱۱۵. و در اردیبهشت ۱۳۱۲ به کاشان تبعید گردید. در این تبعید که تا پس از شهریور ۱۳۲۰ ادامه یافت، وی به طبابت اشتغال داشت و مدتی نیز رئیس بهداری کاشان بود. در اواخر همین دوره، پیشه وری نیز، به کاشان تبعید و از کمکهای وی برخوردار شد.
تشکیل فرقه دموکرات
...

💡 وی سرانجام در تاریخ ۱۸ اسفند سال ۱۳۵۵ در اثر سانحه تصادف در تهران از دنیا رفت و در بهشت زهرا تهران به خاک سپرده شد. در مراسم تدفین وی استاد شهریار، دکتر سلام الله جاوید و بستگان نزدیک وی شرکت داشتند.

💡 پس از انتصاب محمد بی‌ریا به سمت دبیرکل فرقه به جای سید جعفر پیشه‌وری، وی و دکتر سلام الله جاوید طی قطعنامه‌ای در تاریخ ۲۱ آذر ۱۳۲۵ موافقت خود با ورود نیروهای دولت مرکزی به آذربایجان را اعلام نمودند. پس از آن تعداد زیادی از فدائیان و اعضای فرقه که روزنامه‌های باکو تعداد آن‌ها را به ۷۰۰۰۰ نفر تخمین زده بودند به خاک شوروی عقب‌نشینی کردند. از همان صبح روز ۲۱ آذر ۱۳۲۵ کشتار و غارت در سراسر آذربایجان علیه فرقه دموکرات آغاز گردید. دبیر کلی محمد بی‌ریا یک شب بیشتر دوام نداشت و بلافاصله پس از اعلام ورود ارتش برای نظارت بر انتخابات به کنسول‌گری شوروی پناهنده شد. کنگره ملی آذربایجان منحل و تبدیل به انجمن ایالتی آذربایجان گردید.