استنابه

( استنابة ) استنابة. [ اِ ت ِ ب َ ] ( ع مص ) استنابت. به نیابت خواستن کسی را. بر نیابت داشتن خواستن. ( زوزنی ). نیابت داشتن خواستن. ( تاج المصادر بیهقی ): ارسلان شاه را در شادیاخ به استنابت مثال فرستاد. ( جهانگشای جوینی ). || نایب شدن از کسی یا چیزی:
اصاروا الجوّ قبرک و استنابوا
عن الاکفان ثوب الساقیات.( از تاریخ بیهقی چ ادیب ص 192 ).

( مصدر ) بنیابت خواستن کسی را.

[ویکی فقه] استنابه به معنی نایب گرفتن است. و در باب جهاد به آن اشاره شده است.
در اصطلاح فقهی در باب جهاد به این معنی است: کسی که بر او جهاد واجب عینی نیست، از طرف خود و با خرج و مال شخصی، نایب بگیرد و به جبهه جهت جنگ با دشمن بفرستد.
سند حکم استنابه
ریشه آن، حدیث زیر است:امام باقر (ع) فرمود: «انَّ عَلِیًّا (ع) سُئِلَ عَنِ الْاجْعالِ لِلْغَزْوِ؟ فَقالَ: لابَأْسَ بِهِ بِانْ یَغْزُوالرَّجُلُ عَنِ الرَّجُلِ وَ یَأْخُذَ مِنْهُ الْجُعُل»«از حضرت علی (ع) در باره قرار دادن فردی به جای خود جهت رفتن به جنگ با دشمن سؤال شد؟ حضرت فرمود: جایز است کسی از دیگری نیابت کند و به جهاد رود و از او طبق قرارداد اجرت و مزد بگیرد.»

💡 وديعه عقدى است كه فائده آن نائب گرفتن ديگرى در حفظمال خويش ‍ است، و به عبارتى ديگر نهادن مال خود در دست ديگرى است تا او آن را براىمالكش حفظ و نگهدارى كند، و غالبا كلمه وديعه را به آنمال اطلاق مى كنند، صاحب مال را مودع و آن كسى كهمال را نزد او امانت مى گذارند مستودع مى گويند و اين عقد احتياج به ايجاب وقبول دارد، و ايجاب آن عبارت است از هر لفظى كه اين استنابه را برساندمثل اينكه صاحب مال بگويد: (اين مال را نزد تو به وديعه نهادم ) و يا بگويد: (اينمال را حفظ كن ) و يا (اين امانت دست تو است ) و نظير اينها وقبول آن نيز عبارت است از هر سخنى كه رضايت بر نيابت در حفظ را برساند، و در اينايجاب و قبول عربى بودن شرط نيست بلكه با هر لغت ديگر نيز صحيح است، و ايننيز صحيح تر است كه ايجاب آن با لفظ باشد و قبولش باعمل به اينكه امين بعد از آن كه صاحب مال ايجاب را رگفتمال را تحويل بگيرد بلكه به معاطات كه هم ايجاب بهعمل است و هم قبول نيز صحيح است، مثل اينكه صاحبمال امانتش را نزد امين بگذارد او هم آن را بردارد وتحويل بگيرد.

💡 هنگامى كه سائل جسورى گفتارى ناروا به على بن ابى طالب عليه السلام گفت، آنحضرت عليه السلام در پاسخ فرمود:ويحك... لا تعد لمثلها. فانما نفث الشيطان علىلسانك (275)؛ يعنى گوينده اين سخن ناصواب شيطان است، ولى با زبان توسخن گفته است. چنين كار تسبيى به استخلاف و استنابه شيطان بر مى گردد؛ زيرانيابت و خلافت گاهى به اين است كه شيطان مجراى كار تبه كار قرار گيرد و زمانىبه اين است كه تبه كار، مسير خواسته ابليس واقع شود و تغاير عنوان و تفاوت تعبيردر محور اصلى مطلب دخالت ندارد و اگر قرآن كريم از برخى غاويان و منحرفان بهشياطين الانس (276) ياد كرده است مى تواند از آن جهت باشد كه پيوند ويژهبين خليفه و مستخلف عنه وى را به مستخلف عنه منتسب مى كند. اعاذنا الله من شرور انفسناوسيئات اعمالنا وجعل خاتمه امورنا خيرا يرضاه ويرضى خلفائه.