نام اردشیر بابک، که در برخی منابع به صورت اختصاری یا اشتباه نگاشته شده، به شخصیت برجسته و تاریخی اردشیر بابکان (حدود ۱۸۰ – ۲۴۲ میلادی) اشاره دارد. وی بنیانگذار سلسله ساسانیان و احیاکننده عظمت ایران پس از دوران انقراض اشکانیان بود. اردشیر که فرزند بابک و نوه ساسان بود، با شایستگی نظامی و درایت سیاسی کمنظیر خود، پس از چند نبرد سرنوشتساز، از جمله شکست دادن آخرین شاه اشکانی، اردوان پنجم، در سال ۲۲۴ میلادی، سرانجام تاج شاهنشاهی ایران را بر سر نهاد. این رویداد تاریخی، نقطه عطفی بنیادین در تاریخ ایران زمین محسوب میشود و آغازی بر دوران ساسانیان، یکی از طولانیترین و تأثیرگذارترین حکومتهای تاریخ ایران، بود که بیش از چهار قرن به طول انجامید.
اقدامات اردشیر بابکان صرفاً به پیروزی نظامی و تأسیس یک سلسله جدید محدود نماند؛ بلکه او به بازسازی ساختارهای اداری، مذهبی و فرهنگی ایران پرداخت. اردشیر، با تأکید بر اصول دین زرتشتی و احیای آموزههای ایرانی پیش از سلوکیان، تلاش کرد تا هویت ملی و مذهبی را در سرتاسر قلمرو پهناور خود تثبیت نماید. وی همچنین اقدام به ساخت شهرها و بناهای باشکوهی نمود که نمادی از شکوه و قدرت جدید ایرانی بود، از جمله شهر اردشیرخوره (فیروزآباد امروزی) که مرکز اولیه حکومتش به شمار میرفت. این اقدامات زیربنایی، ثبات لازم را برای تبدیل ساسانیان به رقیب اصلی امپراتوری روم در غرب و شرق فراهم آورد.
