ادات حصر
مترادف‌ها
حروف حصر
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ادات حصر (علوم قرآنی). ادات حصر، ادات تخصیص چیزی به چیز دیگر را می گویند.
« حصر » -که « قصر » نیز نامیده می شود- تخصیص چیزی به چیز دیگر به طریق مخصوص است؛ به بیان دیگر، «حصر» اثبات حکمی برای موردی معین و نفی آن حکم از موارد دیگر است.
حصر با ادوات و روش های مختلف
این حصر با ادوات و روش های ذیل صورت می پذیرد:۱. حصر نفی و استثنا؛ خواه نفی به «لا» باشد، خواه به «ما» یا غیر این ها؛ مانند: (... لا اله الا الله..) و (ما قلت لهم الا ما امرتنی به...). ۲. حصر به «انما» (به کسر همزه ): (قال انما العلم عند الله...). ۳. حصر به «انما» (به فتح همزه): (قل انما یوحی الی انما الهکم اله واحد...). ۴. مقدم کردن معمول: (ایاک نعبد وایاک نستعین). ۵. ضمیر فصل: (فالله هو الولی). ۶. عطف به «لا» یا «بل».۷. تقدیم مسندالیه و….
جمله سازی با ادات حصر
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 با این توضیح، قرائتی معنای یطهرکم را پاک نگه‌داشتن و نه پاک کردن، دانسته‌است. به عقیده طباطبایی، آیه تطهیر در بیان عصمت پنج تن آل عبا بوده‌است و احتمال برخی مبنی بر تقوای شدید از مفاد آیه، با انحصار آیه سازگاری ندارد؛ چرا که بر این اساس، تقوا، درخواست الهی از تمام بندگان خویش است و انحصار آن با ادات حصر برای اهل بیت، توجیه شدنی نمی‌باشد.بر اساس روایتی که قمی در تفسیر خویش گزارش کرده‌است، علی بن ابی‌طالب پس از ماجرای بازپس گرفتن فدک، در نزد ابوبکر محاجه کرد و در احتجاج خود به این آیه استناد نمود و خطاب به ابوبکر از شأن نزول آیه تطهیر سؤال کرد، ابوبکر در پاسخ آیه را در شأن فاطمه و علی دانست.
💡 در دستور زبان فارسی، ادات حصر مانند «فقط» و «تنها» برای محدود کردن معنای یک جمله به یک مورد خاص استفاده می‌شوند.
💡 استفاده درست از ادات حصر در نوشتن متون علمی می‌تواند به دقت معنایی و وضوح بیشتری در انتقال پیام کمک کند.
💡 مدرسان زبان برای آموزش مفاهیم پیچیده دستوری، معمولاً از مثال‌های متنوعی که شامل ادات حصر هستند، در کلاس‌های خود استفاده می‌کنند.
