مسجد الاقصى

[ویکی اهل البیت] دهخدا در فرهنگ لغت خود می گوید: مسجدالاقصی اسم بیت المقدس است که مسجدی است در شام و جامعی است در قدس در کنار جامع عمر. و در امتاع الاسماع آمده است که مسجدالاقصی همان مسجد بیت المقدس است و نامیده شده است به مسجدالاقصی به دلیل بعد و دوری مسافت آن با مسجدالحرام و عده ای نیز گفته اند که به آن مسجدالاقصی گفته اند به چند دلیل:
همچنین ایلیاء نام قدیمی بیت المقدس بوده است.
در اعتقاد مسلمانان 3 مسجد دارای اهمیت و احترام فراوانی هستند: مسجدالاحرام، مسجدالنبی و مسجدالاقصی. از این منظر توجه به قدس و مسجدالاقصی که قبله اول مسلمانان بوده اهمیت والایی دارد.
زمین مسجدالاقصی دومین مکانی است که پس از مسجدالحرام بر زمین قرار گرفت. اولین کسی که به فرمان خدا پایه های بنایی را در آن ساخت، حضرت آدم علیه السلام بود که حدود آن را مشخص کرد.
مسجدالاقصی به عنوان یکی از مقدسترین مساجد مسلمانان، از دیرباز مورد توجه بوده است، یکی از علت های عمده آن به مهمترین رخداد تاریخی یعنی معراج حضرت محمد صلی الله علیه و آله و شب اسراء بازمی گردد که با توجه به تأکید قرآن بر آن، نزد مسلمانان از قداست و کرامت خاصی برخوردار است:
«سُبْحانَ الَّذی أَسْری بِعَبْدِهِ لَیْلاً مِنَ الْمَسْجِدِالْحَرامِ إِلَی الْمَسْجِدِالْأَقْصَی الَّذی بارَکْنا حَوْلَهُ لِنُرِیَهُ مِنْ آیاتِنا إِنَّهُ هُوَ السَّمیعُ الْبَصیر؛ منزه است آن (خدایی) که بنده اش را شبانگاهی از مسجدالحرام به سوی مسجدالاقصی که پیرامون آن را برکت داده ایم، سیر داد تا از نشانه های خود به او بنمایانیم که او همان شنوای بیناست».
بر عکس آن چه که برخی ها در مورد مسجدالاقصی تصور می کنند مسجدالاقصی توسط عبدالملک بن مروان ساخته نشد بلکه او تنها قبه الصخره را ساخت. مسجدالاقصی بنایی قدیمی که اولین قبله گاه مسلمانان است. این مسجد دومین مسجدی است که بر روی زمین ساخته شد، ارجح آن است که حضرت آدم علیه السلام آن را ساخته و زیربنای آن را چهل سال بعد از ساختن بیت الله الحرام بنا به دستور خداوند نهاده است. حدود 2 هزار سال پیش از میلاد حضرت ابراهیم علیه السلام و سپس فرزندانش حضرت یعقوب علیه السلام و حضرت اسحاق علیه السلام بنا را ترمیم و بازسازی کردند. هزار سال پیش از میلاد نیز این بنا توسط حضرت سلیمان علیه السلام ترمیم شد. این بنا پیش از به وجود آمدن کنیسه، کلیسا، بارگاه و معبد بوده است.
همراه با فتوحات اسلامی در سال 636 میلادی عمر بن الخطاب مصلی قبلی را به عنوان بخشی از مسجدالاقصی ساخت، در دوره امویان قبه الصخره ساخته شده و مصلای قبلی نیز بازسازی گردید، ساخت این بنا حدود 30 سال از سال 66 هجری تا 96 هجری (685 تا 715) به درازا کشید تا مسجدالاقصی به شکل فعلی آن درآید.

💡 اما روايت در كتاب سنن بيهقى ديده مى شود كه ظاهرا مضمون آن مى تواند در تضاد بانظريه فوق باشد. در اين روايت از قول ابوذر صحابى بزرگواررسول خدا (ص ) نقل شده است كه گفت: به رسول خدا (ص ) گفتم: يارسول الله اولين مسجدى كه در زمين ساخته شد كام است ؟ فرمود: مسجد الحرام. گفتم:سپس كدام مسجد؟ فرمود: مسجد الاقصى (6)

💡 زن كه نوزادى را در پارچه سفيدى پيچيده و دربغل گرفته بود وارد مسجد الاقصى شد. مردانى كه لباس مراسم مذهبى بر تن داشتندو در گوشه مسجد مشغول عبادت بودند؛ به او خيره شدند. يكى از مردان از مردى كه دركنارش نشسته بود پرسيد: (اين زن كيست ؟)مرد جواب داد: گمان مى كنم (حنه )همسرعمران باشد. همان مرد آهى كشيد و گفت: (خداوند عمران را بيامرزد! مرد خوبى بود.)

💡 گفتم: از كجا مى آيى و به كجا مى روى ؟ گفت: (سُبْحانَ الَّذى اَسْرى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِنَالْمَسْجِدِ الْحَرامِ اِلَى الْمَسْجِدِ الاَْقْصى.)(122):(پاك و منزه است خدائى كه بنده اش رادر يك شب، از مسجد الحرام، به مسجد الاقصى برد.) فهميدم كه از مكه برگشته و بهبيت المقدس مى رود.

💡 7 - جـمـله بـاركـنـا حـوله بـيـانـگـر ايـن مـطلب است كه مسجد الاقصى علاوه بر اينكه خودسـرزمـين مقدسى است اطراف آن نيز سرزمين مبارك و پر بركتى است و اين ممكن است اشارهبـه بـركات ظاهرى آن بوده باشد چرا كه مى دانيم در منطقه اى سرسبز و خرم و مملو ازدرختان و آبهاى جارى و آباديها واقع شده است.

💡 البته در اين كه سابقه اين كلمه به پيش از اسلام بر مى گردد ترديدى نيست و مسالهدر ريشه عربى يا غير عربى آن است كه به نظر مى رسيد ريشه غير عربى آن صحيحتر باشد؛ چرا كه سابقه استعمال اين كلمه در خارج از جهان عرب وجود دارد. از آن جملهحضرت سليمان (ع ) كه پس از ساختن معبد در اورشليم آن را مسجد الاقصى ناميد(5)