مانعه الخلو

( مانعة الخلو ) دو امر که اتفاق آن ها با هم ممکن نباشد لیکن اجتماع آن دو با هم ممکن باشد.

دو امری که ارتفاع آنها با هم ممکن نباشد لیکن اجتماع آن با هم ممکن باشد. مقابل مانعه الجمع. مانند اینکه گفته شود: فلان در دریا است یا غرق نشده است. که خلو دو امر مزبور ممکن نیست یعنی ممکن نیست که در دریا نباشد و غرق شده باشد.

💡 346) سه راه مزبور همان است كه در آيه 51 سوره شورى و به صورتمنفصله مانعه الخلو مطرح شده است.

💡 سبب عدم پذيرش دعوت و عدم اتعاظ به مواعظ الهى به نحو منفصله مانعه الخلو، امورىاست كه برخى از آنها به مسائل نظرى و دانشى برمى گردد؛ مانند اعتقاد به اصالت حسو تجربه و اصالت ماده و بعضى از آنها بهمسائل عملى و ارزشى برمى گردد كه بى ارتباط به همانمسائل نظرى و دانشى نيست؛ مانند آنچه از زبان كافران معاند عصر نوح (عليه السلام )نقل شده است: (قالوا انومن لك و اتبعك الارذلون )، (512) (... و ما نريك اتبعك الاالذين هم اراذلنا بادى الراى و ما نرى لكم علينا منفضل بل نظنكم كاذبين ) (513) البته در آيه دوم، گذشته از اعتماد بر نظامارزشى باطل به نظام دانشى و نظرى نيز اشاره شده است.