درهم شکستن

درهم شکستن. [ دَ هََ ش ِ ک َ ت َ ] ( مص مرکب ) شکستن. منکسر کردن. خرد کردن:
ور دست من به چرخ رسیدی چنانکه آه
بند و طلسم او همه درهم شکستمی.خاقانی.حصار پیروزجی و سقف بنفسجی آسمان را چون صور نخستین درهم خواهی شکستن. ( منشآت خاقانی چ دانشگاه ص 7 ). همه زرادخانه بشریت درهم شکست. ( منشآت خاقانی ص 208 ).
ز ناله بر هوا چون کله بستی
فلکها را طبق درهم شکستی.نظامی.بفرمود درهم شکستند خرد
مبدل شد آن عیش صافی به درد.سعدی.نزد تارک جنگجو را بدست
که خود و سرش را نه درهم شکست.سعدی.- دل کسی درهم شکستن؛ وی را آزرده خاطر کردن:
درهم شکسته ای دل خاقانی از جفا
تاوان بده ز لعل دوگوهر شکسته ای.خاقانی.و رجوع به «بهم درشکستن » در ردیف خود شود. || مغلوب کردن. منکوب کردن: تیمور لشکر بزرگ امیر حسین را درهم شکست. ( یادداشت مرحوم دهخدا ).
لشکر آز و نیاز و حرص را
خوار دار و لشکرش درهم شکن.ناصرخسرو.

شکستن منکسر کردن خرد کردن مغلوب کردن منکوب کردن

💡 باسیل دوم سرانجام در ۲۹ ژوئیه ۱۰۱۴ موفق به درهم شکستن سپاهیان ساموئل در نبرد بلاسیتسا (نبرد کلایدیون) شد و آنها را به اسارت خود درآورد. او سپس فرمان داد تا چشمان تمامی زندانیان بلغار را که ۱۵ هزار نفر تخمین زده می‌شد را کور نمایند و تنها هر صد نفر صد نفر یکی را از یک چشم کور کرد تا بتوانند دیگر زندانیان را در طول مسیر کمک کنند. او سپس تمامی آنها را به پیش ساموئل فرستاد.

💡 مآخذ ادبی کاملاً متقاعدکننده‌ای برای این اثر شناخته نشده‌است، اما شخصیت اصلی داستان و شخصیت‌های مشابهش به ویژه در ادبیات ایتالیایی فراوان‌اند. حکایات مسافران و جزوه‌های ژورنالیستی عصر شکسپیر، به ویژه دو جزوه که شرح درهم شکستن کشتی‌ای است که حامل مهاجران اروپایی به جزایر برمودا (در ۱۶۰۹) بوده، ممکن است در آفرینش داستان و برخی جزئیات آن سهمی داشته باشند.

💡 در زمان ظهور اسلام، سلسلهٔ مسیحی مهرانی‌ها در آلبانیای قفقاز حاکم بودند. آنان همواره توسط ترکان خزر از شمال و اعراب از جنوب مورد تهدید واقع می‌شدند. اعراب مسلمان پس از شکست دادن رومیان و ساسانیان به سوی آذربایجان لشکرکشی کردند و پس از درهم شکستن مقاومت مسیحیان به رهبری جوانشیر در سال ۶۶۷ میلادی بر این ناحیه حاکم شدند.