خون دل

خون دل. [ دِ ] ( ص مرکب ) دل خون. خونین دل:
بیا وز غبن این سالوسیان بین
صراحی خون دل و بربط خروشان.حافظ.
خون دل. [ ن ِ دِ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) خونی متعلق به دل. || کنایه از شیره و عصاره دل. عصاره زندگی:
خون دل شیرین است این می که دهد رزبان
زآب و گل پرویز است این خم که نهد دهقان.خاقانی.از خون دل طفلان سرخاب رخ آمیزد
این زال سپیدابرو وین مام سیه پستان.خاقانی. || کنایه از سخن موزون. ( آنندراج ). || کنایه از سخنی که عاقبت دل را سروری بخشد. ( برهان قاطع ) ( ناظم الاطباء ). || کنایه از غصه و اندوه و غم باشد. ( از برهان قاطع ) ( از آنندراج ) ( از انجمن آرای ناصری ) ( از ناظم الاطباء ):
چو اینست حال شکم زیر گل
شکر خورده انگار یا خون دل.سعدی ( بوستان ).

خونی متعلق به دل یا کنایه از سخن موزون

💡 جز محبّت چیست تقصیر و گناهم کاین چنین در ایاغم خون دل باید همی جای عقار

💡 دم بدم خون دل از دیده روان می کردم اشک می ریختم و آه و فغان می کردم

💡 کیست امروز درین باغ بغیر از صائب ؟ عندلیبی که چکد خون دل از منقارش

💡 دیو سپید دیوی است که پزشکان بر این باور بودند خون دل و مغز او داروی کوری کیکاووس و سپاهیانش است.

💡 تویی که تا مژه برهم زنی روان گردد مرا ز زخم در ون خون دل سوی دامن

💡 لب خونخوار تو جز خون دل افزون نکند چشم تو جز جگر سوختگان خون نکند