«مفهوم جامع دین» به معنای درک کامل و همهجانبه از دین است و شامل مجموعهای از باورها، احکام و دستورات اخلاقی میشود که زندگی فردی و اجتماعی انسان را سامان میدهد. واژه «دین» در فرهنگ لغت معانی متعددی دارد و با کلماتی مانند حکم، قضا، رسم، عادت، شریعت و مذهب مترادف آمده است و نشاندهنده تنوع کاربرد این واژه در زندگی انسانهاست. در قرآن نیز دین به معانی جزا، حساب، قانون، شریعت، طاعت، بندگی، تسلیم، انقیاد، اسلام و توحید به کار رفته است و گستره وسیعی از مفاهیم عبادی، اجتماعی و اخلاقی را در بر میگیرد. در معنای اصطلاحی، دین مجموعهای است از معارف نظری و عقیدتی، احکام عملی و دستورات اخلاقی که هم در زندگی فردی و هم در زندگی اجتماعی انسان کاربرد دارد و هدایتکننده همهجانبه بشر است. دین جامع، دینی است که سازگار با عقل و فطرت انسانی باشد و از سوی خداوند یکتا توسط پیامبران برای هدایت انسانها فرستاده شده است تا سعادت دنیوی و اخروی آنان را تأمین کند. این دین شامل تمام نیازهای جسمی و روحی، مادی و معنوی انسان است و برنامهها و قوانین لازم برای دستیابی به هدفهای متعالی انسانی را در اختیار بشر قرار میدهد. بر اساس این تعریف، دین جامع و کامل دینی است که پاسخگوی همه جنبههای زندگی انسان باشد و مسیر رشد، تعالی و رستگاری او را به طور کامل فراهم کند.
مفهوم جامع دین
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] واژه دین در فرهنگ لغات و در اصطلاح معانی مختلفی دارد.
واژه دین در فرهنگ لغات، مترادف با کلماتی چون: حکم و قضا، رسم و عادت، شریعت و مذهب، همبستگی و غیر آن آمده است.
در کاربردهای قرآنی نیز به معانی زیادی از جمله: جزا، حساب، قانون، شریعت، طاعت و بندگی، تسلیم و انقیاد، اسلام، روش و رویه، توحید و خداپرستی آمده است.
معنای اصطلاحی دین
← تعاریف اندیشمندان مسلمان
با توجه به مباحث گذشته و ویژگیهای بر شمرده برای دین از سوی متکلمان و متفکران اسلامی و غربی، میتوان تعریف جامع دین را ارائه کرد و چنین گفت: دین مرکب است از مجموعه معارف نظری و عقیدتی، احکام و قوانین عملی و دستورات اخلاقی، در ابعاد گوناگون فردی و اجتماعی، سازگار با عقل و فطرت انسانی، که از سوی خداوند یکتا توسط پیامبران برای هدایت همه جانبه مادی و معنوی بشر فرستاده شد و در صورت پیاده شدن به طور کامل، سعادت و رستگاری دنیوی و اخروی انسان را تأمین میکند.
بنابراین، با تعریف نسبتاً جامع دین با ویژگیهای بر شمرده، این حقیقت به درستی آشکار شد که دین حق و جامع و کامل، دینی است که پاسخگوی همه نیازهای جسمی و روحی، دنیوی و اخروی و مادی و معنوی انسان باشد و همه قوانین و برنامههای لازم برای نیل به این هدف متعالی را تشریع کرده و فرا راه بشر نهاده باشد و این دین جامع و کامل، همانا آیین مترقی اسلام است که آخرین و کاملترین دین از سلسله ادیان الهی و آسمانی میباشد.