مفسران پس از تابعان

[ویکی فقه] بسیاری از تابعان در محضر صحابه رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلّم) تفسیر قرآن را فرا گرفتند. پس از دوران تابعان، مفسران نامی بزرگی در صحنه تفسیر درخشیدند که آثار گرانبهای آنان در طول تاریخ برای مفسران به عنوان منابع اصیل تفسیری شناخته شده است. برخی از این تفاسیر در دست است و به چاپ رسیده یا به گونه ای پراکنده در متون معتبر تفسیری مانند تفسیرهای طبری و تبیان و طبرسی و ابن کثیر و جز آن، باقی مانده است.
پس از دوران تابعان، مفسران نامی بزرگی در صحنه تفسیر درخشیدند که آثار گران بهای آنان در طول تاریخ برای مفسران به عنوان منابع اصیل تفسیری -چه در زمینه نقل و چه در باب اجتهاد- شناخته شده است؛ برخی از این تفاسیر در دست است و به چاپ رسیده یا به گونه پراکنده در متون معتبر تفسیری مانند تفسیرهای طبری و تبیان و طبرسی و ابن کثیر و جز آن، باقی مانده است. در این فصل به اجمال مشهورترین مفسران پس از دوران تابعان را به خوانندگان ارجمند می شناسانیم:
← ضحاک
۱. ↑ ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، تفسیر ابن کثیر، ج۴، ص۵۳۲.
محمدهادی معرفت، تفسیر و مفسران، ج۱، ص۴۱۳-۴۳۲.
...

💡 (حنان ايل ) (Chananel) نگارنده ى مطلب مذكور، بزرگ علماى يهود در قيروان (1055م / 447 ه‍) و مؤ لف مشهورترين تفسير (تلمود) و اسفار پنج گانه ى نخست توراتاست. مفسران پس از وى، بسيارى از آرائش راگواه آورده اند، از جمله (بكيا) (Bachya)[1263 - 1340 م /662 - 741 ه‍] تفسير وى دربردارنده ى چهار شيوه ى تفسيرى است:ظاهرى، كلاسيكى، فلسفى و صوفى. تفسير وى، آراى (كنعانايل ) را در بر دارد.

💡 با وجود اين، آن مفسر بزرگ همانچه را در اين مورد بكار مى برد بطور عام هم اذعان دارد كه معرفت به ترتيب نزول سوره ها علمى است كه از پرتوش ره به حقايق آموزه هاى الهى توان برد (103) اين علم را جز در مواردى در تفسيرش بكار نمى برد و در نتيجه بارها در اظهار نظر خطا مى كند و مفسران پس از خود را نيز كه از اين علم بى بهره اند به اشتباه مى افكند.