«مطلق و مقید عنوانی» به مفهومی اطلاق میشود که در حوزه قواعد فقهی و اصولی، به دو عنوان کلی که در یک حکم شرعی مورد نظر قرار میگیرند، اشاره دارد. در این وضعیت، یکی از عنوانها «مطلق» (بدون قید و شرط) و دیگری «مقید» (دارای قید و شرط) است. مثال بارز این مورد، آیه «احل الله البیع» (خداوند بیع را حلال کرده است) است که در آن «بیع» به صورت مطلق ذکر شده است. در مقابل، آیه «احل الله البیع المعلوم» (خداوند بیع معلوم را حلال کرده است) را داریم که در آن کلمه «المعلوم» به عنوان قید، محدوده بیع حلال را مشخص میکند. در چنین مواردی، قاعده فقهی حکم میکند که «مطلق بر مقید حمل میشود»، به این معنی که حکم کلی (حلال بودن بیع) تنها شامل مصداق مقید (بیع معلوم) میگردد و بیع مطلق (غیر معلوم) مشمول حکم نیست. این قاعده به ما کمک میکند تا حدود و ثغور احکام شرعی را به درستی درک کنیم و از برداشتهای نادرست جلوگیری نماییم.
مطلق و مقید عنوانی
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] مطلق و مقید عنوانی به مطلق و مقید در عناوین کلّی اطلاق می شود.
مطلق و مقید عنوانی، در جایی است که دو عنوان کلی، مورد حکم مولا قرار می گیرد، اما عنوان اول، مطلق و عنوان دوم، مقید می باشد، مانند: «احل الله البیع» و «احل الله البیع المعلوم»، که قید «المعلوم» محدوده بیع حلال را معین نموده و آن را قید می زند. در این جا مطلق، بر مقید حمل می شود؛ یعنی فقط بیع معلوم حلال است.