مجموعه گفتمانهای مذاهب اسلامی

[ویکی فقه] مجموعه گفتمانهای مذاهب اسلامی (کتاب). کتاب مجموعه گفتمانهای مذاهب اسلامی به قلم دکتر محمد تقی فخلعی با رویکرد تقریب بین مذاهب و فرق اسلامی و بیان اصول عقاید شیعی به طور منطقی و برهانی و به دور از هر افراط و تفریطی در رفع سوء برداشت ها و در نهایت کم کردن فاصله شیعه با سایر فرق در راه رسیدن به وحدت سازنده تالیف شده است.
تقریب بین مذاهب و فرق اسلامی و بیان اصول عقاید شیعی به طور منطقی و برهانی و به دور از افراط و تفریط، جهت رفع سوء برداشتها و در نهایت کم کردن فاصله شیعه با سایر فرق در راه رسیدن به وحدت سازنده، انگیزه تالیف این کتاب است. و رسیدن به فرهنگ نقد و نظر و رقابت علمی صحیح نیز از آرزوهای مؤلف میباشد.
روش مؤلف
سعی شده به دور از هرگونه تعصب و افراط گری از یک طرف، و دوری از مسامحه و تفریط و زیر پاگذاشتن اصول مذهبی از طرف دیگر، به بیان موارد اختلاف بین شیعه با فرق دیگر به روش علمی و برهانی بپردازد.در مقدمه در یک تحلیل و جمع بندی از سه گرایش متفاوت در برخورد بین فرق در شرایط کنونی جهان اسلام نام برده شده، که گروه اول در افراط و گروه دوم در تفریط افتاده و تنها گروه سوم راه متعارف و صحیح را که مورد نظر مؤلف نیز می باشد، طی می نمایند. این سه گروه را چنین معرفی شده اند:۱- گروه ها و جریانهای سنتی محافظه کار که اصرار در حفظ شرایط گذشته داشته و بر این باورند که حفظ اصول و مبانی مذهبی آنان در گرو آن است که بی مهابا به مذاهب مخالف خود بتازند و با سلاح تکفیر و تفسیق بر مخالفان خود یورش برده و همه کس جز خود را مشرک و فاسق و بدعت آور بنامند. طبیعی است با اینان کمترین سخنی از وحدت، مصلحت و همگرایی نتوان به میان آورد...۲- نورسیدگان و جریانهای تجدید نظرطلب که رسالت خود را در تردید آفرینی و تضعیف باورهای مذهبی جامعه مسلمین یافته و با شبهه افکنی های خود شتابزده در پی نفی اصول و مبانی مذهبی میباشند. به پندار آنان تنها راه دستیابی به تفاهم و پایان بخشیدن به منازعات مذهبی، نفی اصول گرایی و صرفنظر کردن یا دست کم بیتفاوت شدن در برابر اصول عقیده میباشد... به نظر میرسد این گروه در چنان اشتباهی باشند که آثار تخریبی جبران ناپذیر آن کمتر از خشونت ورزیها و تحجرگرایی دسته اول نباشد چه آنکه دستاورد این گرایش چیزی جز رواج ولنگاری عقیدتی و اباحیگری و بی تفاوتی نمیباشد.به نظر نگارنده این دو دسته یاد شده در دولبه ی افراط و تفریط سیر کرده و هیچیک ره به صواب نمیبرند. بلکه راه صواب در این است که با حفظ پایبندیهای قطعی مذهبی همزمان عرصه برای گسترش گفتگوهای انتقادی میان مذاهب در جو تفاهم آمیز به انگیزه جستجوی حقایق افزونتر فراهم آید و صد البته این رسالت اختصاص به عالمان، مذهب پژوهان و اصحاب نقد و نظر دارد و گرنه توده های پیرو مذاهب را باید از این امر معاف داشته و تنها نسخه ی محبت و مدارا و همزیستی با احساس اخوت دینی را برایشان تجویز کرد.
ساختار و محتوا
نوشتار حاضر دفتر اول از مجموعه گفتمانهای مذاهب اسلامی است که در دو فصل گفتمان تقریب و گفتمان عقیده، تدوین شده است. ساختار و چکیده محتوای این کتاب را به این ترتیب میتوان ارائه نمود:مقدمه: به معرفی کتاب، انگیزه، روش و آرزوی رسیدن به فرهنگ نقد و نظر و رقابت علمی صحیح با انگیزه تفاهم جویانه در جامعه اسلامی اشاره شده است.فصل اول: گفتمان تقریب از اصول و راه های تحقق آرمان تقریب سخن به میان آمده و قرار گرفتن این مباحث در فصل آغازین این مجموعه به درستی بیانگر آن است که روح غالب بر سراسر تحقیق، تفاهمجویی و همگرایی است. مباحثی چون مبانی وحدت، معنا و مفهوم تقریب، موانع تقریب، گامهای عملی در راه تقریب و وفاقگرایی در سیره امام علی علیهالسلام و ائمه اطهار، مورد بحث قرار گرفته است.فصل دوم: گفتمان عقیده از پایگاه یک شیعی پایبند مهمترین موضوعات و گفتمانهای اختلافی در زمینهی عقیده طرح شده و کوشش شده، مبانی و اصول مذهب امامیه با استدلال به طور محکم تبیین شود و همزمان در عرض و نقد آرای اهل سنت سعی شده اصل ارزیابی بیطرفانه در حد توان رعایت شود.موضوعاتی مانند: گفتمان امامت و خلافت، ویژگیهای امام، اهلبیت محل تلاقی امت، گفتمان اثناعشریت، بحث مهدویت، عدالت صحابه، و تحریف ناپذیری قرآن کریم.
نسخه شناسی
...
[ویکی نور] کتاب "مجموعه گفتمانهای مذاهب اسلامی" به قلم دکتر محمد تقی فخلعی با رویکرد تقریب بین مذاهب و فرق اسلامی و بیان اصول عقاید شیعی به طور منطقی و برهانی و به دور از هر افراط و تفریطی در رفع سوء برداشت ها و در نهایت کم کردن فاصله شیعه با سایر فرق در راه رسیدن به وحدت سازنده تألیف شده است.
تقریب بین مذاهب و فرق اسلامی و بیان اصول عقاید شیعی به طور منطقی و برهانی و به دور از افراط و تفریط، جهت رفع سوء برداشتها و در نهایت کم کردن فاصله شیعه با سایر فرق در راه رسیدن به وحدت سازنده، انگیزه تألیف این کتاب است. و رسیدن به فرهنگ نقد و نظر و رقابت علمی صحیح نیز از آرزوهای مؤلف میباشد.
سعی شده به دور از هرگونه تعصب و افراط گری از یک طرف، و دوری از مسامحه و تفریط و زیر پاگذاشتن اصول مذهبی از طرف دیگر، به بیان موارد اختلاف بین شیعه با فرق دیگر به روش علمی و برهانی بپردازد.
در مقدمه در یک تحلیل و جمع بندی از سه گرایش متفاوت در برخورد بین فرق در شرایط کنونی جهان اسلام نام برده شده، که گروه اول در افراط و گروه دوم در تفریط افتاده و تنها گروه سوم راه متعارف و صحیح را که مورد نظر مؤلف نیز می باشد، طی می نمایند. این سه گروه را چنین معرفی شده اند:
1- گروه ها و جریانهای سنتی محافظهکار که اصرار در حفظ شرایط گذشته داشته و بر این باورند که حفظ اصول و مبانی مذهبی آنان در گرو آن است که بیمهابا به مذاهب مخالف خود بتازند و با سلاح تکفیر و تفسیق بر مخالفان خود یورش برده و همه کس جز خود را مشرک و فاسق و بدعت آور بنامند. طبیعی است با اینان کمترین سخنی از وحدت، مصلحت و همگرایی نتوان به میان آورد...

💡 وحدت اسلامی عبارت است از همکاری پیروان مذاهب اسلامی بر اساس اصول مشترک و اتخاذ موضع واحد برای تحقق اهداف و مصالح امت اسلامی و موضع‌گیری واحد در برابر دشمنان اسلام. دستیابی به وحدت اسلامی منتهی به همکاری دولت‌ها و ملت‌های اسلامی در عرصه‌های دینی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی خواهد شد.

💡 از دیدگاه فقهای شیعه، این منابع در اصل دو عددند و عبارت اند از نقل و عقل ما به‌طور سنتی و برای مقایسه پذیرتر شدن با سایر مذاهب اسلامی به صورت چهار دسته شمرده شده‌اند: کتاب، سنت، عقل و اجماع.

💡 اهمیت این قبرستان در نگاه مذاهب اسلامی به خاطر دفن ۴ امام از ۱۲ امام شیعیان و یکی از خلفای اهل سنت است. هرچند شیعیان احتمال می‌دهند قبر فاطمه زهرا نیز در این قبرستان است.

💡 طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۴۰۱ مبنی بر اصلاح اساسنامه دانشگاه مذاهب اسلامی عبارت غیرانتفاعی از عنوان دانشگاه حذف گردید و کلمه بین‌المللی بعد از عنوان دانشگاه افزوده شد. همچنین بر اساس این مصوبه، تأسیس شعب و مراکز خارج از کشور امکان‌پذیر خواهد بود.

💡 این کرسی با همکاری متفکرین و صاحب‌نظران علوم دینی و با کمک و حمایت‌های مردمی با پشتوانه مالی 1.5 میلیون دلار تشکیل شده‌است. کرسی امام علی قرار است ضمن معرفی هر چه بیشتر شخصیت علی بن ابیطالب به جامعه علمی آمریکا و جهان، برای مطالعه اسلام شیعی و ترویج گفتگو میان مذاهب اسلامی فعالیت داشته باشد.

💡 تمامی مذاهب اسلامی در مورد حرمت مستی توافق دارند.