مجتبایی فتح الله

مُجتبایی، فتح الله (فراهان ۱۳۰۶ش)
مُجتبایی، فتح الله
مؤلف، پژوهشگر، مترجم، و استاد دانشگاه و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی. خواندن و نوشتن فارسی و قرائت قرآن را در خانه، نزد مادر و برخی از علوم قدیم چون حساب و سیاق، صرف و نحو عربی و بدیع و عروض را در فراهان آموخت. دورۀ دبیرستان را در اراک گذراند و برای ادامۀ تحصیل به تهران رفت و در مدرسۀ دارالفنون ثبت نام کرد. در دانشسرای عالی به تحصیل زبان وادبیات انگلیسی مشغول شد. در ۱۳۳۷ در تألیف دایرة المعارف فارسی مصاحب همکاری داشت. در ۱۳۳۸ به امریکا رفت و در ۱۹۶۷ از مرکز تحقیقات در ادیان جهان در دانشگاه هاروارد فوق لیسانس گرفت. در ۱۳۵۳ به اخذ دکتری از دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران موفق شد. در ۱۳۵۶ در دانشگاه هاروارد دوره دکتری را به پایان رساند و چند سال در مراکز دانشگاهی ایران به تدریس پرداخت. از ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۵ معاون رایزنی فرهنگی ایران در پاکستان و رئیس خانه فرهنگی ایران در لاهور بود. از ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۶ رایزن فرهنگی ایران در هند بود. از ۱۳۷۵ تاکنون عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و عضو هیئت علمی دایرةالمعارف بزرگ اسلامی است. کتاب نحو هندی و نحو عربی (۱۳۸۳) او در ۱۳۸۴ از کتاب های برگزیدۀ سال شد. ۲۰۰ مقاله به زبان های فارسی و انگلیسی و فرانسه تألیف کرده است. تألیفات و تصحیحات او عبارت اند از: شهر زیبای افلاطون و شاهی آرمانی در ایران باستان؛ لغت فرس؛ طوطی نامه؛ روضة العقول؛ و رای و برهمن. از ترجمه های اوست: تاریخ ادبی ایران، براون، جلد دو؛ چیترا و گزیده اشعار تاگور؛ هنر شاعری، اثر ارسطو؛ تاریخ تمدن ویل دورانت، جلد یونان باستان.

[ویکی نور] «سید فتح الله مجتبایی»، در آذرماه 1306ش، در تهران ولادت یافت. مقدمات ادبیات و علوم رسمی را در فراهان فراگرفت و تحصیلات متوسطه را در دبیرستان های اراک به پایان رساند.
در سال 1332ش، از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران و دانشسرای عالی درجه لیسانس گرفت و از آن سال تا 1338ش، در دبیرستان های اراک، تهران و دانشسرای عالی به تدریس ادبیات و زبان های خارجی اشتغال داشت.
در 1339ش، از طرف وزارت فرهنگ برای آشنایی با روش های جدید تألیف کتاب های درسی به خارج از کشور اعزام شد و پس از یک دوره مطالعه و تحقیق در این زمینه در آمریکا (دانشگاه کلمبیا، نیویورک)، به کشور بازگشت و مأمور تهیه و تدوین کتاب های درسی در ادبیات برای دبیرستان ها شد.
در 1341ش، به وابستگی فرهنگی ایران در پاکستان و مدیریت خانه های فرهنگی ایران در شهر لاهور منصوب شد و تا سال 1344ش، در آنجا به خدمات فرهنگی و تحقیق در فرهنگ اسلامی - ایرانی شبه قاره مشغول بود.
در پاییز 1344ش، به دعوت دانشگاه هاروارد به آمریکا سفر کرد و تا سال 1350ش، در آن دانشگاه به تحصیل در فرهنگ و تاریخ ادیان و زبان های باستانی ایران و هند اشتغال داشت و به اخذ درجه فوق لیسانس در تاریخ تطبیقی ادیان و دکتری در تاریخ ادیان و فلسفه های ایران و هند نائل گردید و چون زمینه اصلی تحقیقات و تحصیلات او موضوعات مربوط به تاریخ و فرهنگ ایران و هند بود، در این مدت، دو بار به کشور هند سفر کرد و برای آشنایی با روش های سنتی تفسیر متون هندوئی و نیز مشاهده احوال و سازمان های دینی زرتشتیان هند، چندگاهی در بنارس، دهلی و بمبئی به مطالعه و بررسی پرداخت.
در 1350ش، به ایران بازگشت. یک چند در کالج دماوند به تدریس ادبیات فارسی و در گروه فلسفه دانشکده ادبیات دانشگاه تهران به تدریس حکمت شرق مشغول بود و سال بعد به دانشکده الهیات و معارف اسلامی انتقال یافت و در گروه ادیان و عرفان تطبیقی به خدمت پرداخت.

💡 پدرش رضى الدين شاه مرتضى (950 - 1009 ق ) فقيه، متكلم، مفسر و اديب در كاشانحوزه تدريس داشته و از شاگردان ملا فتح الله كاشانى (متوفى 988 ق ) و ضياءالدين محمد رازى (متوفى 1091 ق ) بوده است.

💡 در هیچ سندی بازیکنان تیم ایران در این مسابقه درستی ثبت نشده‌اند. اما به طور قطع آرتوش آساطوریان، عباس قریب، اکبر حیدری، ابراهیم رحیمیان، محمد انشاء، احمد گلبو، عباس تنیده گر، احمد خطیبی و محمد بلورفروشان ۹ نفری بودند که به مربیگری حسین صدقیانی در تیم ملی اولیه بازی کردند و بازیکنان نظامی چون فتح الله مین باشیان و عزیز فرزانگان به دلیل درگیری‌های جنگ جهانی دوم اجازه خروج از کشور را نیافتند.

💡 قال على (ع ):... فتحكيمهم الحكمين و محاربه ابن اكله الاكباد و هو طليق ابن طليقمعاندلله عزوجل و لرسوله و المومنين منذ بعث الله محمدا الى ان فتح الله عليه مكه عنوهفاخذت بيعته نو بيعنه ابيه لى معه فى ذلك اليوم و فى ثلاثه مواطن بعده و ابوهبالامس اول من سلم على بامره الومنين و جعل يحثنى على النهوض فى اخذ حقى من الماضينقبلى و يجدد لى بيعته كلما اتانى.

💡 همچنين ايشان در نجف در درس آية الله شيخ فتح الله شريعت (شيخ ‌الشريعه ) و آية اللهميرزا محمد حسن خليلى شركت مى جست.

💡 آرامگاه ملا فتح‌الله کاشانی در ابتدای جاده قمصر در خیابانی که امروزه ملا فتح الله نامیده می شود واقع است.