رباط خان

رباط خان. [ رُ طِ ] ( اِخ ) دهی است از بخش طبس شهرستان فردوس دارای 160 تن جمعیت. آب ده از قنات و محصول عمده آن غلات و چغندر و گاورس میباشد. راه آن اتومبیل رو است و از آثار باستانی کاروانسرای شاه عباسی دارد و نیز معدن زغال سنگ در این ده وجود دارد. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 9 ).

دهی است از بخش طبس شعرستان فردوس

رباط خان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان طبس استان خراسان جنوبی ایران است. این روستا غربی ترین نقطه استان خراسان جنوبی از لحاظ مختصات جغرافیایی است.
این روستا در دهستان منتظریه قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۸۰ نفر ( ۲۷ خانوار ) بوده است.

💡 رباط زین‌الدین یا کاروانسرای زین‌الدین از بناهای مربوط به دوره صفوی است که در سده دهم هجری به دستور زین‌الدین گنجعلی خان ریگ حکمران کرمان و به فرمان شاه عباس ساخته شده‌است.

💡 رباط حاج فرامرز خان (کانون) مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، در غرب میدان کارگر واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۹ تیر ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

💡 در این نوع خان که بیشتر خاص سراهای قرن سیزدهم در ایران است، برخلاف خانهای عصر صفوی که در طبقات بالا، راهروهای سرپوشیده به شکل رواق و ایوان دورتادور داشت، طبقة اوّل (بالای همکف) عقب نشسته و تشکیل مهتابی داده‌است، مانند سرای حاجی کریم در اصفهان و سرای احمدی در شیراز و فُندُق سوق التطاوین در شهر تازه و فُندُق الطَرّافه در رباط مراکش.

💡 تپه بساط خانی مربوط به عصر مفرغ است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش مرکزی، دهستان رباط نمکی، روستای پیرحیاتی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۸۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

💡 از واژه‌های دیگری که هم‌سنگ با کاروانسرا هستند می‌توان به کاروانخانه و کاروانگاه اشاره کرد. کاروانسرا را در اصطلاح سرا، تیمچه، پاساژ، رباط، ساباط و خان نیز می‌گفتند اگرچه از نظر ویژگی‌های معماری برخی با کاروانسر ناهم‌گون هستند. ناصر خسرو به هنگام مسافرت از نائین به طبس می‌نویسد: «ما به رباط زبیده رسیدیم که دارای آب انبار بود. بدون این کاروانسرا و آب هیچ‌کدام قادر به گذشتن از بیابان نبودیم».