خطاطی شبه قاره هند

[ویکی فقه] در این منطقه، پس از دوره غزنوی و غوری، نسخه های اندکی از قرآن و متون دیگر نوشته شد و به همین سبب پیگیری سیر خوشنویسی اسلامی در این دوره به سختی ممکن است.
از جمله نُسَخ قابل اعتنا از نظر خطاطی، قرآنی است به تاریخ ۶۶۷ که در مجموعه ناصر خلیلی نگاه داری می شود. این نسخه را محمدبن سلیمان الوراق برای شرفسْتی دختر امیر ملک شیر کتابت کرده است. در دوره سلاطین دهلی (۶۰۲ـ۹۳۲)، شمال هند مرکز بزرگ فرهنگ اسلامی شد و دیوانیان و کاتبانْ اسناد دیوانی و نسخه های ادبی بسیاری کتابت می کردند. چند فرمان از دوره سلاطین هند برجا مانده است که چگونگی پدید آمدن سبک ویژه ای از خط تعلیق را نشان می دهد. سندی به شکل طومار بلند به دست آمده که حاوی فرمان محمد تغلق در دهلی در ۷۲۵ است. در این فرمان، نام محمد تغلق به خطی ظریف و بسیار طویل، و متن در دوازده سطر و سطور به صورت زوج نوشته شده است. در این سند، چگونگی پیوند حروف تاحدی غیرمتعارف است، مثلا «د» در کنار «ه» به آن چسبیده و نیز سرکش «ک» قلاب دار است. به طور کلی، در مقایسه با اسناد ایلخانان و ممالیک در همان دوره، خط این اسناد هندی دندانه دار با ریتم و فضاسازی نامنظم است
خطاطی شبه قاره هند در قرن ۷ و ۸
در سده های بعد نیز، خطاطان هند احتمالا به سبب فاصله از ایران و سرزمین های مرکزی (که شکوفایی خوشنویسی در آن نواحی رخ داده) به خطی متصنع تر روی آوردند، چنانکه خط مغربی در سوی دیگر سرزمین های اسلامی نیز این ویژگی را دارد، یعنی بسیار تصنعی و جلوه های بصری آن متمایز است.
← خط بهاری
نسخه ای مشهورتر در مجموعه صدرالدین آقاخان است که بر طبق انجامه آن، در ۱۲ ذیقعده ۸۰۱ کاتبی به نام محمود شعبان کتابت آن را به اتمام رسانده است. در این نسخه، هر برگ شامل سیزده سطر است و ترجمه فارسی بین خطوط اصلی، به خط نسخ کوچکتر و مدورتر نوشته شده است. این نسخه از نظر ریتمِ متنوع و چرخشِ نامنظمِ قلم جالب توجه است؛ مثلا «الف» مختصری به چپ متمایل است و بسیاری از حروف پایانی چرخش افقی بلندی دارند که با خطوط قائمِ نسبتا کوتاه هماهنگ است. حرف «د» تقریبآ به بلندی الف و «ی» پایانیِ زاویه دار از ویژگی های چشمگیر خط بهاری در این نسخه محسوب می شود.
← رواج خط بهاری
...

💡 میر محمد امین موسوی نیشابوری (۱۶۸۰-۱۷۳۹ میلادی) سردار ایرانی تبارِ هندی و بنیانگذار سلسلهٔ نواب‌های اَوَدْهْ در شبه قاره هند بوده‌است.

💡 خان عبدالغفار خان (۱۸۹۰–۲۰ ژانویه ۱۹۸۸) یکی از رهبران مسلمان پشتون در شبه قاره هند) و از همراهان ماهاتما گاندی در جنبش استقلال هند بود، که به‌دلیل فعالیت‌های غیر خشونت‌آمیزش در برابر استعمار انگلیس شهره است.

💡 نواب محمد سراج الدوله بنگالی (به بنگالی: নবাব সিরাজউদ্দৌলা(মির্জা মুহম্মদ সিরাজ-উদ-দৌলা) (۱۷۳۳–۲ ژوئیه ۱۷۵۷) آخرین نواب مستقل بنگال بود که از ۱۷۵۶ تا ۱۷۵۷ سلطنت کرد. پایان سلطنت او آغاز حکومت شرکت هند شرقی بر بنگال و بعداً شبه قاره هند بود.

💡 «رودی تا بهشت» دربارهٔ سابقهٔ روابط دو تمدن ایران و هند است با تأکید بر فرهنگ و هنر و به ویژه ادبیات و معماری مهاجران هنرمند و اندیشمند صوفی و عارف ایرانی که طی قرون متمادی به هند سفر می‌کردند و در دربار گورکانیان در زمینه‌های مختلف به مدیریت مشغول بودند. این پروژه در ۲۶ قسمت ۳۰ دقیقه‌ای در شبه قاره هند تولید شده‌است.

💡 اولین بار کوروش با فتح باختر یا بلخ به شبه قاره هند نزدیک شد، و پس از او داریوش در۵۱۷ ق. م شمال غربی هند را تصرف نمود.

💡 افزون بر امپراتوران گورکانی سایر حکام محلی هند نیز مانند حکمرانان سلسله‌های مختلف سلطنت دهلی در شمال شبه قاره هند و بهمنی‌ها، عادل‌شاهیان، نظام‌شاهیان احمدنگر و نظام حیدرآباد در دکن نیز حامیان گشاده‌دستی برای هنر به‌ویژه هنرهای ایرانی بودند.