حالات حضرت زهرا در نماز
«حالات حضرت زهرا (س) در نماز» به مجموعهای از ویژگیهای روحی، معنوی و رفتاری ایشان در هنگام اقامه نماز گفته میشود که نشاندهنده اوج حضور قلب و خشوع در برابر خداوند است. این حالات بیانگر آن است که عبادت در وجود ایشان صرف یک عمل ظاهری نبود، بلکه تجربهای عمیق از ارتباط معنوی با پروردگار محسوب میشد. در گزارشهای تاریخی و روایی آمده است که حضرت فاطمه (س) هنگام نماز از شدت خوف الهی دچار لرزش بدن میشدند و حالت خاصی از خشوع بر ایشان غالب میگشت. این وضعیت به گونهای توصیف شده که حتی نفس کشیدن ایشان در حال نماز نشاندهنده شدت توجه قلبی و ترس آگاهانه از عظمت الهی بوده است. در روایات دیگر نیز آمده است که هنگام ایستادن در محراب عبادت، نور معنوی ایشان برای فرشتگان آشکار میشد و جلوهای از عبادت خالصانه را نمایان میساخت. این حالات نشان میدهد که نماز در نگاه ایشان، کاملترین شکل بندگی و اوج تمرکز روح بر خداوند بوده است. همچنین نقل شده است که ایشان در عبادت، چنان در ذکر و دعا غرق میشدند که زمان طولانی را در رکوع، سجود و قیام سپری میکردند. نکته مهم در سیره عبادی ایشان این است که در دعاهای خود، دیگران را بر خویشتن مقدم میداشتند و برای مؤمنان بسیار دعا میکردند. این رفتار نشاندهنده پیوند عمیق میان عبادت فردی و مسئولیت اجتماعی در اندیشه دینی ایشان است. در مجموع، «حالات حضرت زهرا در نماز» بیانگر نهایت اخلاص، حضور قلب، خشوع و انسانیت در بالاترین سطح بندگی خداوند است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] حالات حضرت زهرا (سلام الله علیها) در نماز، حالاتی از آن حضرت را گویند که در حال نماز بر ایشان مستولی می گشت؛ اقامه نماز با حضور قلب و لرزیدن به خود از ترس خداوند، از جمله آن حالات بود.
در احوالات این بانوی بزرگ اسلام آورده اند: «کانت فاطمة علیهاالسّلام تنهج فی الصّلاة من خیفة الله تعالی. »، یعنی: فاطمه زهرا (سلام الله علیها) هنگام نماز از ترس خدا نفس نفس می زد. و نیز از وجود مبارک پیامبر (صلّی الله علیه وآله) درباره ایشان نقل شده است: «قال النبّی (صلّی الله علیه وآله) فی خبر طویل اخبر عما یقع من الظّلم علی اهل البیت (علیهم السّلام)، امّا ابنتی فاطمة فانّها سیّدة نساء العالمین من الاوّلین و الاخرین الی ان قال متی قامت فی محرابها بین یدی ربّها جلّ جلاله، زهر نورها لملائکة السّماء کما یزهر نور الکواکب لاهل الارض و یقول الله عزّوجلّ لملائکته: یا ملائکتی انظروا الی امتی فاطمة سیّدة امائی قائمة بین یدی، ترتعد فرائصها من خیفتی، و قد اقبلت بقلبها علی عبادتی، اشهدکم انّی قد امنت شیعتها من النّار. »، یعنی: وجود مبارک پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) در خبر طولانی که در ضمن آن از ظلم و ستم به خاندان خود خبر می دادند، فرمودند: امّا دخترم فاطمه (سلام الله علیها) سیده و خانم زنان جهان از اولین تا آخرین آنها است، تا این که فرمودند، هنگامی که در محراب نمازش در مقابل پروردگارش می ایستد، نوری برای ملائکه های آسمان می درخشد، همان طوری که نور ستارگان آسمان برای اهل زمین می درخشد و خداوند عزّوجلّ به ملائکه هایش می فرماید: ای ملائکه های من نگاه کنید، به کنیزم فاطمه (سلام الله علیها)، خانم کنیزان من، در حالی که ایستاده است در مقابل من، بدنش از ترس من می لرزد، و با حضور قلب به عبادت کردن من روی آورده است، شما را شاهد می گیرم، که من پیروان او را از آتش جهنم در امان نگه می دارم
دعای حضرت فاطمه در نماز
ابن بابویه به سَنَد معتبر از حضرت امام حسن (علیه السّلام)، روایت کرده است که آن حضرت فرمود: که در شب جمعه مادرم فاطمه (علیهاالسّلام) در محراب خود ایستاده و مشغول بندگی حق تعالی گردید، و پیوسته در رکوع و سجود و قیام و دعا بود، و تا صبح طالع شد، شنیدم که پیوسته دعا می کرد، از برای مؤمنین و مؤمنات، و ایشان را نام می برد و دعا برای ایشان بسیار می کرد، و از برای خود دعایی نمی کرد، پس گفتم ای مادر چرا از برای خود دعا نکردی، چنان که از برای دیگران کردی، فرمود: «یا بنیّ الجار ثم الدّار»، یعنی: ای پسر جان من، اوّل همسایه را باید رسید، و آخر خود را.