تصور مرکب

[ویکی فقه] تصور مرکب یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای تصور امور مرکب تقییدی یا توصیفی است.
علم حصولی در صورتی که تصور خالص و ساده (فاقد نسبت حکمیه) باشد بر دو قسم است: ۱. تصور امور مفرد، خواه واحد، مثل تصور انسان یا تصور محمد، و خواه متعدد، مثل تصور انسان و خدا یا تصور حسن و حسین؛ ۲. تصور امور مرکب، خواه مرکب تقییدی، مثل تصور خانه علی، و خواه مرکب توصیفی، مثل تصور خانه زیبا، و خواه مرکب از هر دو، مثل تصور خانه زیبای علی. به قسم اول «تصور مفرد»، و به قسم دوم «تصور مرکب» هم گفته می شود.
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: • مجتهد خراسانی (شهابی)، محمود، رهبر خرد.

💡 ۳ روز گذشت و خبری نشد. برادران جهانگیرخان که پس از چند روز انتظار به این نتیجه رسیده بودند که برادرشان در بند آغامحمدخان است، با این تصور که خان قاجار پس از تحویل دادن لطفعلی، جهانگیرخان را آزاد خواهد کرد، تصمیم به دستگیری خان زند گرفتند. پس از مشاهده حرکات سربازان میزبان، همراهان لطفعلی‌خان که از اقوام او بودند، از توطئه آگاه شدند و خان زند را خبردار کردند اما او هشدار آن‌ها را جدی نگرفت. چون لطفعلی‌خان «معترض سخنان ایشان نگشته، آن‌ها فرار را برقرار اختیار نمودند.» بدین ترتیب خان زند تنها ماند. زمانی که لطفعلی‌خان از توطئه آگاه شد، دیگر دیر شده بود. «آن جناب با تن‌تنها و سیغ آخته، به جانب آن قوم حق‌ناشناس تاخته و چند نفر را زخمی کرده، سلک جمعیت ایشان را متفرق و خود را به مرکب رسانیده، خواست که بر مرکب سوار [شود]، روباه فطرتی از آن گروه شقاوت سیر، مرکب آن جناب را پی نموده، به سر در غلتیده، از پی درآمد.» بدین ترتیب با کشتن اسب لطفعلی‌خان، او را اسیر کردند.

💡 تصور، حکم و استدلال. در این مرحله، درک، ادراک مفرد نامیده می‌شود که عبارت است از تصور بسیط یا علم اولی که همراه تصدیق نیست، برخلاف مفهوم که علم مرکب است.