بی دودمان
واژه «بی‌دودمان» در زبان فارسی به معنای فردی است که نسب، خاندان یا ریشه خانوادگی مشخص و شناخته‌شده‌ای ندارد. این واژه معمولاً برای اشاره به کسی به کار می‌رود که از نظر اجتماعی یا تاریخی، وابستگی روشنی به یک دودمان یا خاندان معتبر ندارد. در برخی متون، «بی‌دودمان» بار معنایی منفی داشته و به فردی اشاره می‌کند که از نظر جایگاه اجتماعی پایین یا ناشناخته تلقی می‌شود. با این حال، در کاربرد ادبی می‌تواند صرفاً به معنای نداشتن تبار مشخص و شناخته‌شده نیز باشد، بدون قضاوت ارزشی. این واژه در متون کهن فارسی برای توصیف افراد فاقد شجره‌نامه یا نسب روشن زیاد به کار رفته است. گاهی نیز به صورت استعاری استفاده می‌شود تا وضعیت فردی بدون پشتوانه خانوادگی یا اجتماعی را نشان دهد. در ادبیات، «بی‌دودمان» می‌تواند در تقابل با مفاهیمی مانند «اصیل‌زاده» یا «دودمان‌دار» قرار گیرد. این واژه بیشتر در زبان رسمی و ادبی دیده می‌شود و در گفتار روزمره کاربرد کمتری دارد. برداشت از آن بسته به متن می‌تواند متفاوت باشد و ممکن است از توصیف خنثی تا معنای تحقیرآمیز تغییر کند. بنابراین «بی‌دودمان» به معنای فردی بدون تبار یا خاندان شناخته‌شده و مشخص در زبان فارسی است.
مترادف‌ها
بی‌تبار، بی‌اصل و نسب
متضادها
اصیل، دارای دودمان
لغت نامه دهخدا
بی دودمان. ( ص مرکب ) ( از: بی + دودمان ) که دودمان ندارد. بی تبار.نانجیب. که خانواده دار نیست. رجوع به دودمان شود.
فرهنگ فارسی
که دودمان ندارد. بی تبار. نانجیب.
جمله سازی با بی دودمان
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 در داستان‌های قدیمی، شخصیت‌های بی دودمان و بدون اصل و نسب معمولاً در جستجوی هویت و جایگاهی در جامعه میان مردم سرگردان و تنها بودند.
💡 او که فردی بی دودمان و تنها بود، تمام عمر خود را صرف کمک به نیازمندان و ساختن نامی نیک در میان مردم کرد.
💡 تاریخ نشان می‌دهد که بسیاری از بزرگان و مصلحان، از خانواده‌هایی بی دودمان برخاسته بودند اما با تلاش خود بر صدر نشستند.
