بردار زمانگونه به مفهومی در فیزیک نظری و نسبیت اشاره دارد که در فضای مینکوفسکی تعریف میشود. این بردارها دارای یک مؤلفه زمانی و سه مؤلفه مکانی هستند و مشخص میکنند چگونه رویدادها در فضا و زمان رخ میدهند. ویژگی اصلی بردار زمانگونه این است که مؤلفه زمانی آن بزرگتر از مؤلفههای فضایی است وقتی سرعت نور در آن ضرب شود. این شرط باعث میشود بردار نشان دهد که رویدادها میتوانند در یک چارچوب زمانی معین و به ترتیب زمانی رخ دهند. بردار زمانگونه معمولاً مسیر یک ذره دارای جرم را در فضا-زمان نشان میدهد و به نوعی «جهت حرکت در زمان» را تعریف میکند. این بردارها قابل مقایسه با بردارهای نوری هستند، اما برای ذرات با جرم واقعی که سرعتشان کمتر از نور است، زمانگونه هستند. بردار زمانگونه مفهوم مهمی در نظریه نسبیت است، زیرا به تفکیک رویدادهای ممکن و غیرممکن در فضا-زمان کمک میکند. با کمک این بردار میتوان بررسی کرد که یک ذره یا مشاهدهگر میتواند از یک نقطه به نقطه دیگر برسد یا نه. این بردارها نشان میدهند که علت و معلول در جهان نسبیتی حفظ میشود و هیچ رویدادی قبل از علت خود رخ نمیدهد.
بردار زمان گونه
فرهنگستان زبان و ادب
{timelike vector} [فیزیک] هر بُردار در فضای مینکوفسکی که حاصل ضرب سرعت نور در مؤلفۀ زمان آن بیشتر از اندازه مؤلفۀ فضایی باشد