اشاره به عاقبت امر

[ویکی فقه] یکی از اسباب استفاده از کنایه را اشاره به عاقبت امر گویند.
اشاره به عاقبت امر، یکی از اسباب کنایه و به این معنا است که با آوردن کنایه، عاقبت و نتیجه عمل فهمیده می شود؛ مانند:۱. (تبت یدا ابی لهب وتب) که به جهنم بودن جایگاه ابولهب اشاره دارد.۲. (وامراته حمالة الحطب فی جیدها حبل من مسد) که به سخن چین بودن زن ابولهب و سرانجام کارش که هیزم آور جهنم خواهد شد، اشاره کرده است.

💡 سواد اشاره به بدن است كه در روايتى حضرت خاتم صلى اللّه عليه و آله فرمود:(سجد لك سوادى و خيالى و بياضى ) كه سواد بدن است وخيال كه خيال است و بياض عقل است. بدن چون در قوسنزول حدود و قيود بسيار گرفته است كه شده سواد وخيال كه برزخ است و بياض عقل است كه از قيود و حود ماده و بدن رهيده است.

💡 و اينكه در آخر خدا را به دو صفت عزت و رحمت ستوده براى اشاره به اين معنا است كه اوقاهرى است كه مقهور كسى واقع نمى شود، غالبى است كه از كسى شكست نمى خورد، پساعراض اعراض كنندگان از عبوديتش او را عاجز، و انكار منكرين خدايى اش، و تكذيبتكذيب كنندگان آياتش، او را ذليل نمى سازد،

💡 بنابراين آنجا كه تعليم بر تربيت مقدم شده اشاره به وضع طبيعى آن است، و درموارد بيشترى كه تربيت مقدم ذكر شده گويا اشاره به مساءله هدف بودن آن است، چراكه هدف اصلى تربيت است و بقيه همه مقدمه آن است.

💡 در شرح دیوان آمده است: «چنانچه تن را صحت و غذا هست، روح را هم هست. «الا من اتی الله به قلب سلیم » و فی قلوبهم مرض اشاره به آنست چنانکه هر مرض جسمانی را سببی و داروئی هست که خاصه ی اوست که غیر طبیب حاذق آن را نشناسد، مرض روحانی را هم سببی و دوائی است، که غیر انبیا و اولیاء آن را ندانند.

💡 سپس اشاره به اختلاف استعدادها و تفاوت و مواهب جسمانى و روحى مردم و هدف از ايناختلاف و تفاوت كرده، مى گويد: و بعضى از شما را بر بعض ديگر درجاتى برترىداد تا به وسيله اين مواهب و امكانات كه در اختيارتان قرار داده است شما را بيازمايد (ورفع بعضكم فوق بعض درجات ليبلوكم فى ما آتاكم ).