اخوندک

لغت نامه دهخدا

( آخوندک ) آخوندک. [ خو / خُن ْ دَ ] ( اِ مرکب ) نام عام دو حشره از ملخ بزرگتر با پاهای بلند و سری بزرگ برنگ سبز.

فرهنگ معین

( آخوندک ) (دَ ) ( اِ. ) ۱ - حشره ای سبز رنگ مانند ملخ با پاهای دراز، سر بزرگ و دو جفت بال که خود را به شکل شاخه های کوچک درختان درمی آورد و حشرات مضر برای کشاورزی را می خورد. ۲ - مجازاً آخوند حقیر یا کم سواد را گویند.

فرهنگ عمید

( آخوندک ) حشره ای سبزرنگ شبیه ملخ و دارای پاهای دراز و سر بزرگ و دو جفت بال که غالباً در لای شاخ وبرگ درختان به سر می برد. از حشرات مفید برای زراعت است و با حشرات زیان آور مبارزه می کند.

فرهنگ فارسی

( آخوندک ) ( اسم ) ۱ - آخوند کوچک. ۲ - حشرهای از راست. راست بالان که همشکلی کامل با محیط خود دارد و اکثر در لای شاخ و درختان خود را بشکل سبز شاخه های کوچک قرارمیدهد شیخک.
نام عام دو حشره از ملخ بزرگتر با پاهای بلند و سری بزرگ برنگ سبز
حشره مفیدسبزرنگ شبیه ملخ باپاهای درازوسربزرگ

دانشنامه عمومی

آخوندک. آخوندَک ( به انگلیسی: Mantis ) عنوانی ست که به هر یک از حشرات راسته آخوندک سانان ( Mantodea ) گفته می شود. این راسته از حشرات شامل ۲۴۰۰ گونه، ۴۳۰ سرده و ۱۵ خانواده می شود. آخوندک های معمولی حشراتی هستند سبزفام، ملخ وش، باریک و کشیده با پاهای دراز، سر بزرگ و دو جفت بال. بیشتر آخوندک ها در مناطق گرمسیری زیست می کنند و برخی نیز در مناطق معتدل سکونت دارند.
آخوندک هنگامی که آرام می ایستد پاهای جلویی خود را مانند دو دست به سمت جلو نگه می دارد که این رفتار همانند نیایش است، به همین علت در زبان انگلیسی به آنها praying mantis به معنی «نیایشگر» گفته می شود. آن را در زبان فارسی آخوندک و در بسیاری از زبان های اروپایی، Mantis و Mantodea یا مانند آن می خوانند؛ چون که Mantis واژه ای در زبان یونانی به معنای پیامبر است. برای تأکید بر این معنا در زبان انگلیسی، گاه نام این جانور را با صفت «نیایشگر» همراه و آن را Praying Mantis می خوانند.
آخوندک ها پاهای بلند جلویی خود را مانند دو دست به سمت جلو نگه می دارد که برای رفتار تغذیه ای و گاهی نیز برای رفتار ضدشکارگری به کار می رود.
یکی از رفتار جالب در آخوندک ها این است که فرد ماده پس از انجام جفت گیری، جنس مخالف خود را شکار و از آن تغذیه می کند. آخوندک ها حشرات بزرگ گوشتخوار هستند. آنها معمولاً حشرات کوچکتری مانند مگس ها را می خورند، اما تقریباً به هر چیزی که حرکت کند حمله می کنند. هنگامی که آنها جفت می شوند، نر با احتیاط روی ماده می خزد، و جفت گیری می کند. اگر ماده فرصت پیدا کند، گاز گرفتن سر او را شروع می کند، یا در زمانی که نر نزدیک می شود، یا بلافاصله پس از سوار شدن نر، یا پس از جدا شدن آنها. ممکن است برای او عاقلانه تر به نظر برسد که قبل از شروع به خوردن او صبر کند تا جفت گیری تمام شود اما به نظر نمی رسد که از دست دادن سر بقیه بدن نر را از گام های جنسی دور کند. در واقع، از آنجایی که سر حشره محل برخی از مراکز عصبی بازدارنده جفت گیری است، ممکن است ماده با خوردن سر، عملکرد جنسی نر را بهبود بخشد. اگر چنین است، این یک مزیت اضافه است. اولین مزیت این است که او یک وعده غذایی خوب به دست آورد.
برخی از انواع آخوندک قادرند سر خود را در زاویه ای ۱۸۰ درجه به اطراف بچرخاند. بیشتر انواع این حشرات در لابه لای شاخ و برگ درختان زندگی می کنند و برای فریب طعمه ها، خود را به شکل شاخه ای کوچک درمی آورند. آخوندک ها چون حشرات زیان آور برای کشاورزی و باغداری را شکار می کنند، برای این پیشه ها سودمند هستند.
آخوندک (سرده). آخوندک ( سرده ) ( نام علمی: Mantis ) نام یک سرده از خانواده آخوندکان از راسته آخوندک است.
• آخوندک اروپایی Mantis religiosa
• Mantis beieri
• Mantis callifera
• Mantis carinata
• Mantis dilaticollis
• Mantis emortualis
• Mantis griveaudi
• Mantis indica
• Mantis insignis
• Mantis macroalata
• Mantis macrocephala
• Mantis octospilota
• Mantis pia
• Mantis splendida
• Mantis tricolor

دانشنامه آزاد فارسی

آخوندک. آخونْدَک (mantis)
آخونْدَک
هر یک از اعضای گروه حشرات گوشت خوار، از وابستگان سوسری. حدود ۲هزار گونه آخوندک یافت شده است که بیشتر آن ها در نواحی حارّه زندگی می کنند. طول برخی از این گونه ها به بیست سانتی متر می رسد. این جانوران در خانوادۀ آخوندکها، راستۀ سوسری مانندهاقرار دارند. در شهریور تخم گذاری می کنند و تفریخدر اوایل تابستان بعد صورت می گیرد.

جمله سازی با اخوندک

💡 این قایق موشک‌انداز به یادبود قایق موشک‌انداز جوشن که در عملیات آخوندک توسط نیروی دریایی ایالات متحده در سال ۱۹۸۸غرق شد، نام‌گذاری شده‌است.

💡 در ۱۸ آوریل سال ۱۹۸۸ نیروی دریایی ایالات متحده عملیات آخوندک را علیه نیروهای فعال ایرانی در خلیج فارس اجرا نمود. در بخشی از این درگیری‌ها نیروی ایالات متحده در پاسخ به حمله موشکی ایران به یک سکوی نفت کویتی، دو سکوی نفتی ایران در خلیج فارس را منهدم نمود. در اوج درگیری‌ها دو ناوچه نیروی دریایی ایران، سهند و سبلان، که برای دفاع از سکوهای مزبور وارد عمل شده بودند مورد هدف قرار گرفتند.

💡 پژوهشگران دریافته‌اند که میگوی آخوندکی بینایی رنگی با تصاویر فراطیفی دارد که پیچیده‌ترین بینایی رنگی در جهان است. تریلوبیت‌ها که امروزه منقرض شده‌اند، چشمانی ویژه داشتند، عدسی چشم آن‌ها بلور کلسیت بود از این نظر آن‌ها با بیشتر بندپایان متفاوت بودند چون اکثراً چشمانی نرم دارند. شمار عدسی‌های آن‌ها نیز متفاوت است برخی تنها یک عدسی و برخی دیگر هزاران عدسی در یک چشم داشتند.

💡 مهره بلندتر و دانه‌بزرگ تسبیح که هر دو انتهای نخ تسبیح را از آن بیرون کرده به هم گره می‌زنند شیخک نام دارد. به هر یک دیگر مهره‌های تسبیح آخوندک هم می‌گویند.

💡 پرندگان، انسان‌ها، حشرات، سخت‌پوستان و مارها چهارپا به‌شمار نمی‌روند. البته در این میان استثناهایی هم وجود دارد. برای نمونه در میان حشرات، آخوندک یک چهارپا به‌شمار می‌رود. بعضی از پرندگان هم در شرایط ویژه برای جابجایی مانند یک چهارپا رفتار می‌کنند. لک‌لک نیل از این دسته‌است. این جانور در هنگام یورش ناگهانی به سمت طعمه، برای راست نگه داشتن خود از بال‌هایش، هم استفاده می‌کند.

💡 این شناور به یاد ناوچه سهند از کلاس الوند که در سال ۶۷ در جریان عملیات آخوندک با ناوگان دریایی آمریکا در خلیج فارس درگیر شده و در این عملیات غرق شد، «سهند» نام گرفت.