اجر تراش

( آجرتراش ) آجرتراش. [ ج ُ ت َ ] ( نف مرکب ) آنکه آجر را سوده و املس و هموار کند.

( آجر تراش ) آنکه آجر را سوده و املس و هموار کند

💡 شکل ساختمان شهرداری در دو طبقه و دارای زیرزمین می‌باشد، درب‌های چوبی آن از هندوستان آورده شده و در نمای آن از آجر تراش سنتی با شکل‌های مختلف استفاده شده‌است. مساحت این ساختمان ۵۱۹۹۶ متر مربع است که دارای خیابان‌هایی با عرض ۸ متر و پیاده روهایی به عرض ۴ متر برای عابرین است.

💡 پیشانی و حد فاصل طاق‌های نیم دایره ایوان فوقانی دارای تزئینات آجر تراش و تلفیق دانه‌های سیاه رنگ سرباره کوره با طرح اسلیمی می‌باشد و همچنین طرفین دو دهنه یاد شده دارای دو ستون نیم دایره بوده که تا بالاترین ارتفاع ساختمان کشیده شده‌است.

💡 همچون سایر نواحی ایران انواع هنرهای سنتی با توجه به اقلیم خاص، در قم رایج بوده و هست. کاشی تراشی، و آجر تراشی تا حدودی در نیم سده اخیر در قم رو به افول گذاشته‌اند.

💡 در این دوره تزئینات سطوح خارجی دیوار بناها با آجر نماسازی می‌شده‌اند. کاربرد آجر در معماری این دوره بسیار رواج پیدا کرد و از انواع طرح‌های هندسی در آجر استفاده می‌شد. هنر آجر تراشی و تزیین بنا با آجرهای تراشیده، از قرن پنجم قمری در ایران معمول بوده‌است. در کنار این تزیینات بسیار زیبای آجری، کتیبه‌ها و خطوط تزیینی، با استفاده از آجر تراشیده، یکی از ویژگی‌های معماری سلجوقیان است.