ابشش

( آبشش ) (شُ ) (اِمر. ) دستگاه تنفسی جانوران آبزی.

( آب شش ) عضو اصلی تنفس ماهیان که به وسیلۀ آن اکسیژن موجود در آب را جذب می کنند، برانشی.

جهاز تنفس ماهی، برانشی
( آب شش ) ( اسم ) دستگاه تنفسی جانوران بحری عضوی که بوسیل. آن جانوران آبزی ( مانند ماهیها و خرچنگها و نوزاد قورباغه ) اکسیژن محلول در آب را جذب و انیدرید کربنیک بدن را دفع میکنند.

آبشش. آبشُش یا برانشی ( به فرانسوی: branchie ) در فارسی تاجیکستان غَلسَمَه ( به انگلیسی: Gill ) نوعی اندام تنفسی است که در بسیاری از جانوران آبزی، از جمله بعضی از کرم ها، تقریباً تمام سخت پوستان، بعضی از لاروهای حشرات، همهٔ ماهیان و شمار اندکی از دوزیستان وجود دارد و جهت تنفس آبششی به کار برده می شود.
بافت آبشش شاخه شاخه یا پر مانند، و به ویژه در نزدیکی سطح، سرشار از رگ های خونی است. این ساختار، تبادل اکسیژن و دی اکسید کربن را با آب پیرامون آبزی تسهیل می کند.
آبشش ها یا درون حفره هایی در بدن جانور محصورند که آب برای تبادل گازها با فشار از آنجا گذرانده می شود یا اینکه همچون زائده ای از بدن جانور بیرون زده اند و در آب قرار می گیرند.
اکسیژن محلول در آب از درون دیواره های نازک آبشش ها می گذرد و وارد خون می شود. سپس، آب از راه شکاف های آبشش خارج می شود.

آبشش. آبْشُش (gill)
در زیست شناسی، اندام تنفسی اصلی اکثر ماهی ها، دوزیستاننابالغ، و بسیاری از بی مهرگان آبزی. در همۀ این گونه ها، آب از روی آبشش ها عبور می کند. اکسیژن از طریق غشاهای آبششی در دستگاه گردش خون انتشار می یابد و گاز کربنیک (دی اکسید کربن) از جریان خون خارج و وارد آب می شود. در حشرات آبزی، انتشار گازها به داخل یا خارج از مجاری پر از هوایی با نام نای صورت می گیرد.

💡 باور بر این است که شش‌های کتابی از آبشش‌های کتابی فرگشت یافته‌اند. گرچه این دو، ساختار کتاب‌مانند مشابهی دارند اما آبشش‌های کتابی در سطح بیرونی بدن یافت می‌شوند در حالی که شش‌های کتابی در درون بدن جای دارند. آبشش‌های کتابی هنوز در خرچنگ‌های نعل اسبی یافت می‌شوند که پنج جفت از آنها را دارند.

💡 عصبی: این حالت تنها با مشاهده حرکات ماهیان در آب قابل تشخیص است. قزل آلای مبتلا حرکات مارپیچی به سمت بستر حوضچه یا مرکز نرده‌های خروجی آب نشان می‌دهد و در مسیر مدوری بر روی یک پهلو همراه با حرکات متشنج و انقباضی و گاهی روی آب شنا می‌کند. این ماهیان را با هیچ گونه علامت خارجی نمی‌توان از ماهیان سالم تشخیص داد جز شکم جمع و منقبض و آبشش‌های با رنگ قرمز طبیعی.

💡 سر و سینه‌گاه تخته‌پوستان با صفحه‌های لوح‌مانند (تخته‌مانند) زره‌داری پوشیده شده بود و بقیه بدن آن‌ها فلس‌دار یا عریان بود که میزان این پوشیدگی‌ها از یک گونه تا گونه دیگر تفاوت داشت. تخته‌پوستان از نخستین ماهیان آرواره‌دار بودند؛ آرواره آن‌ها احتمالاً از نخستین کمان آبششی آن‌ها تکامل یافته است. قدیمی‌ترین سنگواره شناخته‌شده تخته‌پوستان مربوط به ۴۳۰ میلیون سال پیش است.