«آبتاخت» واژهای است که در زبان فارسی دارای دو معنای متفاوت و کهن است و بیشتر در متون قدیمی دیده میشود. در معنای نخست، این واژه به فشار و نیروی آب اشاره دارد، یعنی زمانی که آب با شدت و شتاب حرکت میکند. در این کاربرد، «تاخت» مفهوم یورش و حرکت تند را میرساند و به جریان پرقدرت آب دلالت دارد. چنین معنایی بیشتر در توصیف سیلابها، جویبارهای خروشان یا حرکت سریع آب به کار میرفته است.
در معنای دوم، «آبتاخت» به پیشاب یا ادرار گفته شده و کاربردی کنایی و کهن دارد. این کاربرد بیشتر در متون لغوی و طبی دیده میشود و در زبان امروز رایج نیست. در هر دو معنا، واژه «آب» نقش اصلی را دارد و «تاخت» شدت و خروج یا حرکت را بیان میکند. از نظر دستوری، «آبتاخت» به صورت اسم به کار میرود و بیانگر یک حالت یا پدیده است. این واژه در فارسی معاصر کمتر استفاده میشود و بیشتر ارزش تاریخی و لغوی دارد.
