عقل و وحی

[ویکی نور] کتاب«عقل و وحی»نوشته حسن یوسفیان و احمد حسین شریفی است که به بررسی نزاع عقل و وحی و صورتهای گوناگونی
که این نزاع در طول تاریخ به خود گرفته پرداخته است.نویسندگان کتاب دیدگاههای
گوناگون متفکران جهان اسلام و غرب را بیان کرده و به نقد و بررسی آنها پرداخته اند.تعریف
واژگان عقل و وحی در ابتدای نوشتار آمده و سپس راههای کسب معرفت به دو قسم همگانی
و ویژه که همان راه وحی است،تقسیم گشته و ویژگی های هریک بیان شده است.
[ویکی فقه] عقل و وحی (کتاب). کتاب «عقل و وحی» نوشته حسن یوسفیان و احمد حسین شریفی است که به بررسی نزاع عقل و وحی و صورتهای گوناگونی که این نزاع در طول تاریخ به خود گرفته پرداخته است.
نویسندگان کتاب دیدگاههای گوناگون متفکران جهان اسلام و غرب را بیان کرده و به نقد و بررسی آنها پرداخته اند. تعریف واژگان عقل و وحی در ابتدای نوشتار آمده و سپس راههای کسب معرفت به دو قسم همگانی و ویژه که همان راه وحی است، تقسیم گشته و ویژگی های هریک بیان شده است. بررسی عقل مورد نزاع خردگرایان و خردستیزان و معرفی عقل به عنوان یکی از ابزارها و منابع شناخت از دیگر مباحث کتاب است که طی آن نظریه کسانی که برای عقل تنها جنبه ابزاری، نه منبعی، قائلند مورد نقد قرار گرفته است. بررسی عقل از دیدگاه عارفان و خردگریز یا خردستیز بودن مکاشفات عرفانی، بررسی خردگرایی افراطی و دین ستیزانه که در آن وحی بطور کلی مورد انکار قرار گرفته و به عقل بسنده شده است. بررسی دیدگاه برخی خردگرایان افراطی مسلمان، بررسی دیدگاههای گروهی از اهل سنت که به نص گرایی، در مقابل خردگرایی، پرداخته و علم کلام را به دلیل استمدادش از عقل مورد نکوهش قرار داده و نیز بررسی دیدگاه وهابیت به عنوان چهره شاخص نص گرایی در دوران معاصر، وارسی جایگاه عقل از دیدگاه اخباری های شیعه و تاریخچه اخباری گری و منشا پیدایش این عقیده و بیان تفاوت اساسی اخباری با اصولی، بیان ادله اخباری ها در نفی حجیت عقل و نقد و بررسی این ادله، همچنین نقد و بررسی توجیهات صوفیان برای شریعت گریزی و دوری از وحی و بررسی عقل در اندیشه اصیل اسلامی؛ یعنی از منظر آیات و روایات، و نقش وحی در هدایت عقل و نیز نقش عقل در معرفت دینی محتوای کتاب را شکل می دهد.
ساختار کتاب
کتاب شامل یک پیشگفتار و هشت فصل و یک کتابنامه و نیز یک نمایه است. فصل اول: معناشناسی عقل و وحی. فصل دوم: عقل مورد نزاع خردگرایان و خردستیزان. فصل سوم: خردگرایی افراطی دین ستیزانه. فصل چهارم:خردگرایان افراطی مسلمان. فصل پنجم: نص گرایی در میان اهل سنت. فصل ششم: عقل از دیدگاه اخباریان. فصل هفتم: معرفت وحیانی و شهود صوفیانه و فصل هشتم:عقل در اندیشه اصیل اسلامی.
ویژگی
شاید نگاه نسبتا جامع این اثر به مقوله نزاع یا رابطه عقل و وحی از دیدگاه متفکران اسلامی و متفکران غربی و نیز کثرت منابع مورد مطالعه و مراجعه نویسندگان را بتوان از ویژگی های این اثر قلمداد نمود.
نسخه شناسی
...

💡 در برابر جزیره‌ای روبروی این جزیره خواهر پادشاه با مردی بدون اجازهٔ برادر خود ازدواج می‌کند و باردار می‌شود. هنگامی که کودک به دنیا می‌آید دختر از ترس برادر خود کودک را در تابوت قرار داد و به دریا انداخت و جریان آب تابوت را به جزیرهٔ روبرو برد و ماده آهویی که فرزندش را عقابی دزدیده بود صدای گریهٔ کودک را شنید و او را در بالین خود نگهداشت و از شیر خود به او داد. کودک در میان جانوران و در جنگل و به دور از ارتباط با انسان‌ها رشد کرد اندیشیدن به احوال موجودات دنیا او را از شناخت عوالم محسوس به فهم و درک حقایق معقول رساند، حقایق اخلاقی را توسط استدلال درک کرد و آگاهی‌های ادراکی زیادی را دریافت کرد. ابن طفیل هدفی در این‌جا دارد و آن هدف این است که: عقل منفرد و انسان متوجد بدون وحی می‌تواند به فهم حقیقت برسد. سپس می‌خواهد همسویی عقل و دین را نشان دهد بنابراین جزیره‌ای را نشان می‌دهد در نزدیکی این جزیره که مردم عادی در آن زندگی می‌کردند در آن جزیره پیامبری ظهور کرد که به مردم از طریق ضرب‌المثل حقیقت را می‌آموخت آن دین منتشر شد تا زمانی که پادشاهی کمر به نشر آن بست. دو جوان خیر خواه در آن جزیره پیدا شدن که دین را نشر بدهند و آن‌ها دو تن به نام سلامان و آبسال هستند که سلامان نمایندهٔ ظواهر و تشریفات شرع و آبسال نماینده کیفیات معنوی و عقلی دین بود. آبسال برای سیر و سلوک به جزیره مقابل می‌رود و با حی آشنا می‌شود و حی پس از آموختن زبان به آبسال از ادراکات و فهم‌های خود می‌گوید آبسال نیز دربارهٔ شرع به او اطلاعاتی می‌دهد و آن دو می‌فهمید: عقل و وحی چگونه با هم سازگارند.