حجه الوداع خطب و ارشاد

[ویکی نور] حجة الوداع... خطب و إرشاد نوشته آیت الله جعفر سبحانی، رساله ای مختصر درباره خطبه ها و جملات پیامبر اکرم(ص) در زمینه اصول اعتقادی، فقهی و حقایق تاریخی مشترک بین فریقین در حجة الوداع است. این کتاب به زبان عربی در زمان معاصر و در یک جلد تألیف شده است.
کتاب با مقدمه ای کوتاه از مؤلف آغاز شده و مطالب کتاب در ضمن شش بخش مطرح شده است.
نویسنده در مقدمه، به توضیح چگونگی سفر پایانی پیامبر به حج (حجة الوداع) با استفاده از منابع روایی است. نویسنده مطالبی چند در مقدمه ارائه می دهد که شامل تذکر اکید به اصحاب برای مطلع ساختن مسلمانان تمام سرزمین ها برای شرکت در این حج، آماده سازی تجهیزات و وسایل سفر، برخی از بیانات ایشان راجع به اهمیت این حج و... می باشد.
مؤلف بیان می دارد که در تعداد خطبه های پیامبر اکرم(ص) در حجة الوداع بین مورخین اختلاف وجود دارد، حلبی تعداد آنها را پنج خطبه و مقریزی سه خطبه دانسته است. اولین خطبه پیامبر اکرم(ص) مربوط به روز هفتم و هشتم ذی حجه است که در مکه ایراد نمودند. پیامبر در این خطبه، مسلمین را دستور به مناسک حج دادند و در مورد کیفیت انجام آن سخنانی را بیان فرمودند.
بخش دوم مربوط به روز عرفه است. در قسمتی از این خطبه چنین آمده که پیامبر(ص) به حضرت علی(ع) فرمودند دستت را در دست من قرار بده، سپس دست علی(ع) را گرفت و فرمود: ای علی! من و تو از یک شجره هستیم، من اصل و تو فرع آن هستی و حسن و حسین شاخه های آن هستند هر کس که تمسک جوید به شاخه ای از شاخه های آن، خداوند متعال به رحمت خویش او را وارد بهشت می کند.
پیامبر اکرم(ص) در این روز خطبه مهمی را بیان فرمودند که در مصادر روایی گوناگون نقل شده است که در آن به مطالب و معانی بسیار مهمی اشاره شده است:

💡 در منابع اسلامی روایتی از پیامبر اسلام تحت عنوان خطبه حجه الوداع موجود است که در بخشی از آن اینگونه آمده:

💡 ولى در هر صورت مسلم است كه آخرين آنها درسال دهم از هجرت و در حجه الوداع و پيش از روز ترويه، يعنى هشتم ذى حجه، اتفاقافتاده كه امام (ع ) در مكه به رسول خدا(ص ) پيوسته و اين يكى از مسافرتهاى او بهيمن بوده است.

💡 برخی از اهل سنت معنی الیوم را روز عرفه حجه الوداع می‌دانند و مستند آن‌ها روایاتی است که در این مورد نقل شده‌است:

💡 و هم در ميان ايشان كسانى بوده اند كه در گردنه هرشى و هنگام بازگشت آن حضرت ازغزوه تبوك، (161) يا بنا به قولى حجه الوداع (162)، قصد جان شريفش راكردند و به ترورش قيام نمودند.

💡 162- پيروان مذهب اهل بيت اين توطئه را به سبب مراسم غدير خم در جحفه، و دربازگشت آن حضرت از حجه الوداع مى دانند. ر.ك: بحارالانوار، ج 28، ص 97.

💡 جحفه، يكى از ميقاتهاى حاجيان است كه در فاصله سه يا چهار ميلى آن، غدير خم قرارگرفته و پيامبر خدا صلى الله عليه و آله پس از بازگشت خود از حجه الوداع در آنجافرود آمد و از مردم براى اميرالمومنين على بن ابيطالب عليه السلام بيعت گرفت وفرمود: