شیخ حیدر صفوی

[ویکی شیعه] شیخ حیدر، پنجمین شیخ طریقت صفوی، پدر شاه اسماعیل مؤسس سلسله صفوی در ایران.
وی در زمان اوزون حسن، به ریاست خانقاه صفوی انتخاب شد. فراوانی مریدان، شیخ حیدر را در اندیشه انتقام خون پدر جسور کرد. سرانجام وی در اوایل ۸۹۳ق، به بهانه حمله چرکس ها، به شروان حمله کرده و شهر را تصرف و مردم را قتل عام کرد، اما شاه شروان از دستش گریخت. سرانجام شیخ حیدر، در نبرد با نیروهای کمکی به سپاه شروان شاه، کشته و سرش به دربار یعقوب بیگ در تبریز فرستاده شد.
پدرش شیخ جنید صفوی و مادرش خدیجه بیگم، خواهر اوزون حسن آق قوینلو، بود. حیدر ظاهراً اندکی بعد از کشته شدن پدرش، در جمادی الآخر ۸۶۴ق در آمِد متولد شد.

💡 سلطان علی‌ یا علی میرزا (مرگ ۱۴۹۳) پسر ارشد شیخ حیدر صفوی و جانشین وی در طریقت صفویه بود. او به خون‌خواهی پدرش قیام کرد و آغازگر قیام صفویان بود که بعداً برادر کوچکش شاه اسماعیل یکم امپراتوری صفوی را بنیان‌گذاری کرد.

💡 شیراز به‌سال ۹۰۹ هجری (۱۵۰۳ میلادی) به دست صفویه افتاد. شاه اسماعیل در راه توسعه تشیع رهبران مذهبی اهل سنت شهر را از دم تیغ گذرانید. در این دوران بناهای متعددی در شیراز مانند مدرسه خان، قصری در محل «میدان» و حصاری بدور شهر ساخت. شهر شیراز در دوران صفویه دو گروه رقیب را در خود جای داده‌بود. حیدری‌ها که پیرو شیخ حیدر صفوی بودند و در شرق شهر سکنا داشتند و نعمتی‌ها که در غرب شیراز ساکن بودند و پیرو شاه نعمت‌الله ولی بودند.