ذهنیه

لغت نامه دهخدا

( ذهنیة ) ذهنیة. [ ذِ نی ی َ ] ( ع ص نسبی ) تأنیث ذهنی. قضیه ذهنیة. رجوع به قضیة شود. بیاء النسبة و تاء التانیث. عند المنطقییین قضیة یکون الحکم فیها علی الافراد الذهنیة فقط و قد سبق ذکرها فی لفظ الحقیقیة و هی اقسام منها مایکون افرادها موجودة فی الذهن متصفاً بمحمولاتها فی الذهن اتصافاً مطابقاً للواقع کجمیع المسائل المنطقیة. فان محمولاتها عوارض تعرض للمعقولات الاولی فی الذهن و یکون لموضوعاتهاوجودان ذهنیان احدهما مناط الحکم و هو الوجود الظلی الذی به یتغایر الموضوع و المحمول و ثانیهما الوجودالاصلی الذی به اتحاد المحمول بالموضوع و هو مناط الصدق و الکذب الفارق بین الموجبة و السالبة و منها مایکون محمولا تهامنا فیة للوجود نحو شریک الباری ممتنعاجتماع النقیضین محال و المجهول المطلق یمتنع علیه الحکم و المعدوم المطلق مقابل للموجود المطلق فالمفهوم من کلام البعض ان فی هذا القسم ایضا للموضوع وجودان احدهما مناط الحکم والاَّخر مناط الصدق و التحقیق ان مناط الحکم هو تصورها بعنوان الموضوع و مناط الصدق هو الوجود الفرضی الذی باعتباره فردیتها للموضوع کانه قال ما یتصور بعنوان شریک الباری و یفرض صدقه علیه ممتنع فی نفس الامر و قس علی ذلک. و قال المحقق التفتازانی ان هذه الذهنیات و ان کانت موجبة لاتقتضی الا تصور الموضوع حال الحکم کما فی السوالب من غیر فرق، وفیه انه یهدم المقدمة البدیهیة التی یبتنی علیها کثیرمن المسائل من ان ثبوت شی لشی فرع لثبوت المتبت له اذا التخصیص لایجری فی القواعد العقلیة. و قال العلامة فی شرح الشمسیة انها سوالب و فیه ان الحکم فیها انما هو بوقوع النسبة و الارجاع الی السلب تعسف. و منها مایکون محمولاتها متقدمة علی الوجود او نفس الوجود نحو زید ممکن او واجب بالغیر او موجود. فلموضوعاتها وجود فی الذهن حال الحکم کسائر القضایا. او لکون الاتصاف بها ذهنیاً انتزاعیاً لابدان یکون لموضوعاتها وجود آخر فی الذهن یکون عبداً لانتزاع هذه الامور و مناط صدق القضیة و اتحاد المحولات معها. ثم اذا توجه العقل الیها و لاحظها من حیث انها موجودة بهذا الصدق النتزع عنها وجوداً او امکاناً و وجوباً آخر. و باعتبار الاتصاف بهذا الوجود تستدعی تقدم وجود یکون مصداقاً لهذه الاحکام. و لیست هذه الملاحظة لازمه للذهن دائماً فینقطع بحسب انقطاع الملاحظة. کذا حقق المولوی عبدالحکیم فی حاشیة شرح الشمسیة. فی بحث العدول و التحصیل.

فرهنگ فارسی

( صفت ) مونث ذهنی: محاسبات ذهنیه. یا قضیه ذهنیه قضیه ایست که مصادیق و محکوم علیه و موضوع آن در ذهن باشد مانند قضیه دو نقیض با هم جمع نگردند. موضوع - که نقیضان است - در ذهن است ( کشاف ۵۱۷ ).

جمله سازی با ذهنیه

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.

💡 در مقدمة همه علوم عقلیه یا ذهنیه علوم آلیه یا علوم منطقیه قرار دارد که به نه قسمت تقسیم می‌شود بدین شرح:

💡 آیدین آغداشلو در ابتدای سخنرانی، از سهراب شهید ثالث در کنار ابراهیم گلستان و شمیم بهار به عنوان مهم‌ترین آدم‌های زندگی‌اش اسم برد. شهید ثالث را «بی‌نهایت حساس» و «بسیار درست» توصیف کرد و ذهنش را انباشته از «استعداد و هنر و خلاقیت و کار و شعور و سواد» دانست. آغداشلو به مهم‌ترین وجه انسانی شهید ثالث یعنی «شفقت» او اشاره کرد و سراغ این شفقت را در فیلم‌هایش گرفت. او سپس افزود: «سهراب شهید ثالث به معنای درست کلمه آغازگر سبک و رفتار و بیان و معنا و ذهنیه که با خودش اومد. با خودش آورد؛ ولی این (...) فقط در قالب چند فیلم خلاصه نمیشه. اون یک معنایی رو با خودش آورد که در زمان خودش درست درک نشد.» آغداشلو در انتها سهراب شهید ثالث را بنیانگذار و پایه‌گذار نحوه‌ای از سینما دانست که پیش از او به این صورت نبود.

فمبوی یعنی چه؟
فمبوی یعنی چه؟
حصار یعنی چه؟
حصار یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز