دعموص

دعموص. [ دُ ] ( ع اِ ) جانورکی است یا کرمی است سیاه که در پارگین ها وقت فرورفتن آب آن پیدا شود و آنرا به فارسی کفچلیز نامند. ( منتهی الارب ). کفچلیزک. ( دهار ). جانورکی یا کرمی است سیاه رنگ که در غدیرها هنگام خشک شدن آب آن بوجود آید و برخی گویند کرمی است دوسر که هنگام اندک شدن آب دیده میشود. ( از اقرب الموارد ). کفچه لیز. کفچه لیزک. کفچه لیزه. چمچه لیسک، و آن بچه غوک باشد. ( یادداشت مرحوم دهخدا ). || ( ص ) بسیاردرآینده در کارها و زیارت کننده ملوک و سلاطین، و از آن جمله است که گویند: الاطفال دعامیص الجنة؛ یعنی در بهشت سیاحت می کنند و از داخل شدن در هیچ خانه ای منع نمیشوند. ج، دَعامِص، دَعامیص. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). || ابتدای آفرینش انسان در حالی که او تا چهل روز علقه ای در شکم مادرش است، سپس خلقت او تغییر کند و بصورت کرم درآید تا ماه سوم، آنگاه «سلیلة» خواهد شد. ( از ذیل اقرب الموارد از تاج ). || ( اِخ ) مردی بود بسیار زناکننده که او را خدای تعالی بصورت دعموص مسخ کرد. ( منتهی الارب ).

جانورکی است یا کرمی است سیاه که در پارگین ها وقت فرو رفتن آب آن پیدا شود و آنرا به فارسی کفچلیز نامند.

[ویکی فقه] دُعْموص به معنای کفچلیز (کفچلیزک)است.از دعموص، به مناسبت در باب های طهارت، تجارت و اطعمه و اشربه نام برده اند.
دعموص جانوری است آبزی به رنگ سیاه و با سر و تنه ای گرد و دُمی باریک که معمولًا پس از فرورفتن آب، در برکه ها دیده می شود. برخی آن را بچه وزغ دانسته اند.
حکم دعموص
دعموص از مسخ شدگان به شمار رفته و خوردن آن حرام است.

💡 در حديث ديگر از حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّممنقول است كه چون مرا بآسمان بردند از عرق من قطره چند بر زمين ريخت، وگل سرخ از آن روئيد پس از آن گل بدريا افتاد، ماهى خواست كه بردارد و دعموض كهكرميست در ميان آب و سر پهنى دارد و دم باريك درازى دارد، خواست كه بردارد، در ميانايشان نزاع شد، پس حقتعالى ملكى را فرستاد، كه درميان ايشان محاكمه كرد، و نصف رابماهى داد، و نصف را بدعموص، باين سبب پنج برگ سبزى كه در زيرگل ميباشد دو تا بشكل دم ماهى است، كه از هر طرف پرى دارد و سه تابشكل دم دعموص است، كه باريكست و از هيچ طرف پرى ندارد، و يك طرفش پرى دارد وطرف ديگر ندارد، كه نصصفش بشكل دم ماهى و نصفشبشكل دم دعموص است.