حسین تقوی

شیخ کمال‌الدین حسین تقوی، از چهره‌های برجسته و معتمد اداری در هرات سدهٔ دهم هجری قمری بود. وی با عنوان محتسب هرات منصب نظارت بر امور بازار، اصناف و اجرای احکام شرعی را در این شهر مهم فرهنگی و سیاسی بر عهده داشت. حسین تقوی در دوران حکمرانی دو تن از فرمانروایان تأثیرگذار تیموری، یعنی سلطان سعید و میرزا حسین بایقرا، به ایفای این نقش حساس اشتغال داشت که نشان‌دهنده‌ی جایگاه بلند و اعتبار وی در دستگاه حکومتی آن عصر است.

محتسبی، به‌عنوان نهادی دیرینه در حکومت‌های اسلامی، وظیفه‌ای فراتر از نظارت بر بازرگانی داشت و ابعاد اخلاقی و اجتماعی زندگی شهری را نیز در بر می‌گرفت. بنابراین، تقوی نه‌تنها بر صحت معاملات و کیفیت کالاها نظارت می‌کرد، بلکه بر رعایت آداب شرعی و عمومی در جامعه نیز اهتمام می‌ورزید. دوران خدمت او مقارن با آخرین سال‌های شکوفایی هرات به‌عنوان پایتخت فرهنگی جهان فارسی‌زبان تحت حکومت بایقرا بود که وجود شخصیت‌های دیندار و مدیرانی کارآمد همچون او در ثبات و نظم شهری سهمی بسزا داشت.

بر اساس گزارش منابع معتبر تاریخی، از جمله کتاب رجال حبیب‌السیر، حسین تقوی در سال ۹۸۸ هجری قمری دار فانی را وداع گفت. این اثر تاریخی، که از آثار ارزشمند در شرح حال‌نویسی به شمار می‌رود، در صفحات ۱۴۲ و ۱۴۷ به ذکر نام و منزلت وی پرداخته است. از این‌رو، نام شیخ کمال‌الدین حسین تقوی نه تنها به‌عنوان محتسبی صالح، بلکه به‌عنوان بخشی از تاریخ اداره و نظارت در عصر طلایی هرات تیموری، در تاریخ ماندگار شده است.

لغت نامه دهخدا

حسین تقوی. [ ح ُ س َ ن ِ ت َ ق َ ] ( اِخ ) شیخ کمال الدین. محتسب هرات در زمان سلطان سعید و میرزا حسین بایقرا و در 988 هَ. ق. درگذشت. ( رجال حبیب السیر ص 142 و 147 ).

فرهنگ فارسی

شیخ کمال الدین محتسب هرات در زمان سلطان سعید میرزا حسین بایقرا

جمله سازی با حسین تقوی

💡 ۵. هفته‌نامۀ مهرآور به مدیر مسئولی حسین تقوی رشیدی‌زاده و سردبیری اکبر خدادادی