افاء

( افآء ) افآء. [ اِف ْ ] ( ع مص ) در زمین تابان و لغزان درآمدن. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ). || شکافتن سر کسی را بزخم شمشیر. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ).

[ویکی الکتاب] معنی أَفَاءَ: غنیمت داد
ریشه کلمه:
فی ء (۸ بار)
«أَفاءَ» از مادّه «فیء» در اصل به معنای «رجوع و بازگشت» است و این که بر یک دسته از غنائم «فیء» (بر وزن شیء) اطلاق شده است شاید به این خاطر باشد که خداوند تمام مواهب این جهان را در اصل برای مؤمنان، و قبل از همه، برای پیغمبر گرامیش که اشرف کائنات و خلاصه موجودات است، آفریده. و افراد غیر مؤمن و گنهکار، در حقیقت غاصبان این اموالند (هر چند بر حسب قوانین شرعی یا عرفی مالک محسوب شوند) و هنگامی که این اموال به صاحبان حقیقی باز می گردد، شایسته عنوان «فیء» است. «أَفاءَ اللّهُ» از مادّه «فیء» (بر وزن شیء) به اموالی نیز گفته می شود که بدون مشقت به دست می آید. لذا به غنائم جنگی و همچنین «انفال» (ثروت های طبیعی که متعلق به حکومت اسلامی است و مالک مشخص ندارد) اطلاق می شود.
«راغب» در «مفردات» می گوید: «فیء» به معنای بازگشت و رجوع به حالت نیک است، و اگر به «سایه» فیء گفته می شود به خاطر این است که حالت برگشت دارد، سپس، می افزاید: به اموال بی دردسر نیز «فیء» می گویند، چون با تمام حسنی که دارد، باز هم مثل سایه عارضی و از بین رفتنی است! درست است که در غنائم جنگی گاهی دردسر فراوان است، ولی از آنجا که باز با مقایسه با اموال دیگر، دردسر کمتری دارد، و گاه اموال هنگفتی در یک حمله به دست می آید، «فیء» به آن اطلاق شده است. «فِیء» به سایه ای گفته می شود که تنها در مقابل یک مبدأ نورانی به وجود می آید، همچون سایه درختان در مقابل آفتاب.

💡 2 - (كنيز انى را كه از طريق غنائم و انفال خدا به تو بخشيده است ) (و ما ملكلتيمنيك مما افاء الله عليك ).

💡 و ما افاء الله على رسوله منهم فما اوجفتم عليه منخيل و لاركاب و لكن الله يسلط رسله على من يشاء و الله علىكل شى ء قدير. ما افاء الله على رسوله من اهل القرى فلله وللرسول و لذى القربى و اليتامى و المساكين و ابنالسبيل كى لايكون دولة بين الاغنياء منكم و ما آتيكمالرسول فخذور و ما نهيكم عنه فانتهوا و اتقوا الله ان الله شديد العقاب.

💡 ما افاء (398) الله على رسوله مناهل القوى فلله و للرسول و لذى القربى و اليتامى و المساكين و ابنالسبيل (399)

💡 و ما افاء الله على رسوله منهم فما اوجفتم عليه منخيل و لا ركاب ولكن الله يسلط رسله على من يشاء و الله علىكل شى ء قدير.

💡 اموال و املاكى كه بدون جنگ و خون ريزى به دست آيد، فى ء ناميده مى شود وخاص رسول خداست، رسول خدا صلى الله عليه و آله به بنى نضير لشكر كشيد ولىجنگى واقع نگرديد، على هذا خداوند فرمود: و ما افاء الله على رسوله منهم فمااوجفتم عليه من خيل ولاركاب و لكن الله يسلط على من يشاء (416)

💡 398- افاء الضلل رجع الفئى، الغيمة. (المنجد) فى ء بر وزن شى ء به معنىبازگشت.