معروش

معروش. [ م َ ] ( ع ص ) سایه گیر از درخت و نحو آن. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || بعیر معروش الجنب؛ شتر بزرگ پهلو. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( از اقرب الموارد ) ( از ناظم الاطباء ).

💡 بديع و دل انگيز خود چشمها را متوجه خويش مى سازند، و با ميوه هاى لذيذ و پر بركتكام انسان را شيرين مى كنند، و بعضى بدون احتياج به داربست بر سر پا ايستاده وسايه بر سر آدميان گسترده، و با ميوه هاى گوناگون به تغذيه انسان خدمت مى كنند(و هو الذى انشا جنات معروشات و غير معروشات ).

💡 ولى معنى اول مناسبتر به نظر مى رسد، و شايد ذكر معروشات در آغاز سخن به خاطرساختمان عجيب و شگفت انگيز اين گونه درختان است، يك نگاه كوتاه به درخت انگور وساقه و شاخه پر پيچ و خم آن، كه با قلابهاى مخصوصى مجهز است، و خود را بهاشياء اطراف مى چسباند تا كمر راست كند، شاهد اين اين مدعا است.

💡 باز در قرآن آمده: (جنات معروشات و غير معروشات ) سقف خانه را هم كه عرش مىنامند از اين باب است چيزى كه هست بين سقف و عرش اين فرق هست كه سقف تنها به طاقخانه اطلاق مى شود، ولى عرش به معناى مجموع طاق و پايه هاى آن است، چون گفتيم كهعرش به معناى داربست مو است، و به همين جهت است كه به ديارى كه از سكنه خالى شدها ست گفته مى شود. (خاليه على عروشها)، ولى گفته نمى شود: (خاليه علىسقفها).

💡 3 - معروش درختى است كه بر سر پا ايستاده و يا به روى زمين بلند شده اما غير معروشدرختى است كه به روى زمين مى خوابد و پهن مى شود.

💡 (شجره معروشه ) آن درختى را گويند كه شاخه هايش به وسيله داربست بالا رفته ويكى بر بالاى ديگرى قرار گرفته باشد، مانند درخت انگور. و (عرش ) دراصل لغت به معناى رفع و بلندى است. بنابراين، جنات معروشات عبارت خواهد بود ازتاكستانها و باغهاى انگور و مانند آنها، و (جنات غير معروشات ) باغهايى كهدرختهاى آن بر تنه خود استوار باشد نه بر داربست.

💡 2 - منظور از معروش درخت اهلى است كه به وسيله ديوار وامثال آن در باغها حفاظت مى شود و غير معروش درختان بيابانى و جنگلى و كوهستانى است.