دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] یکی از مساجد مدینه، مسجد غمامه (مسجد ابر) است.
زمانی که نمازگزار در مسجد النبی به سمت قبله می ایستد و روی به جنوب دارد، سمت راست او غرب و سمت چپش، مدفن پیامبر(صلی الله علیه وآله) و شرق است.
در امتداد شمال غربِ مسجد، در فاصله حدود سیصد متری، چندین مسجد وجود دارد که مهم ترین آنها مسجد غمامه است و سیصد متر با مسجد فاصله دارد.
مساجد همجوار مسجد
مساجد دیگر عبارتند از: مسجد علی بن ابی طالب(علیه السلام)، مسجد ابوبکر، مسجد عمر بن خطاب و مسجد عثمان ابن عفان.
اقسام مساجد بلاد اسلامی
برای شرح موقعیت این منطقه، مسجد غمامه و دیگر مساجد آن، باید به این نکته اشاره کنیم که در شهرهای اسلامی سه نوع مسجد وجود داشته و دارد:
نخست، مسجد محل، که برای نمازهای روزانه مورد استفاده قرار می گیرد.
دوم، مسجد جامع، که برای نماز جمعه است.
و سوم، مسجد عیدگاه یا مسجد مصلاّ.
سوّمین مسجد، برای برگزاری نماز عید و نماز باران ساخته می شود و به دلیل آن که جمعیت شرکت کننده در آن زیاد است، در خارج از محدوده شهر، در یک فضای باز بنا می شود.
وجه تسمیه مسجد به مسجد مصلاّ
...
[ویکی اهل البیت] یکی از مساجد مدینه، مسجد غمامه (مسجد ابر) است.نخستین مسجد در منطقه غرب مدینه که نزدیکترین فاصله را در حال حاضر با مسجد النبی دارد مسجد غمامه است.
زمانی که نمازگزار در مسجد النبی به سمت قبله می ایستد و روی به جنوب دارد، سمت راست او غرب و سمت چپش، مدفن پیامبر(صلی الله علیه وآله) و شرق است.
در امتداد شمال غربِ مسجد، در فاصله حدود سیصد متری، چندین مسجد وجود دارد که مهم ترین آنها مسجد غمامه است و سیصد متر با مسجد فاصله دارد.
طول مسجد 26 متر، عرض آن در حدود 13 متر و مساحت کل آن 338 متر بوده است. این مسجد اکنون توسعه یافته و به سبکی نو ساخته شده است. در این محیط اکنون سه مسجد دیگر با نامهای مسجد امام علی علیه السلام، مسجد ابوبکر و مسجد عمر وجود دارد که گویا جدیدالاحداث است. تازه تر از آنها مسجد عثمان است که در فاصله ای میان این مساجد و مسجد بلال ساخته شده است.
مساجد دیگر عبارتند از: مسجد علی بن ابی طالب(علیه السلام)، مسجد ابوبکر، مسجد عمر بن خطاب و مسجد عثمان ابن عفان.
عیدگاه به طور معمول، محیطی وسیع ـ حتی بدون دیوار ـ بوده و محلی برای محراب ـ گاه به صورت موقت ـ در آن مشخص می شده است. لذا نام دیگر این مسجد مسجد مصلا است.
میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن جا به عنوان بارانداز استفاده می کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می ایستادند.
از جمله محلی که حضرت در سال های پایانی عمر خویش در آن جا اقامه نماز عید و نماز باران کرد؛ جایی است که امروزه به نام مسجد مصلا یا مسجد غمامه شناخته می شود. روایات چندی حکایت از اقامه نماز عید فطر و عید قربان در این مصلا دارد؛ از جمله ابوسعید خدری روایت کرده است که رسول خدا(صلی الله علیه وآله) روز عید فطر و قربان به مصلاّ می آمد. ابتدا نماز می خواند؛ پس از آن در برابر صفوف نمازگزاران می ایستاد و به وعظ آنان می پرداخت. در همان جا بود که اگر قصد اعزام سپاهی را داشت، آنان را می فرستاد یا اگر دستور دیگری داشت اعلام می کرد و سپس به خانه باز می گشت. افزون بر نماز عید، نماز باران (صلاة الاستسقاء) نیز به طور معمول در مصلاّی عید خوانده می شود.
