منبر مسجد النبی

منبر مسجد النبی

«منبر مسجد النبی» به جایگاه و سکویی مقدس در مسجد پیامبر اسلام در مدینه گفته می‌شود که محل ایراد خطبه‌های رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بوده است. در آغاز، پیامبر هنگام سخن گفتن به تنه یک درخت خرما تکیه می‌داد تا اینکه به پیشنهاد یکی از اصحاب، منبری برای ایشان ساخته شد. هدف از ساخت این منبر آن بود که مردم بتوانند بهتر آن حضرت را ببینند و صدای ایشان را بشنوند و نیز پیامبر کمتر دچار خستگی شود. در برخی نقل‌ها آمده است که پیش از منبر چوبی، سکویی از گل وجود داشته که پیامبر بر آن می‌نشسته است. سرانجام در حدود سال هفتم هجرت، منبری چوبی با سه پله ساخته شد که مورد استفاده قرار گرفت. این منبر تا دوره حکومت معاویه باقی بود و حتی او قصد انتقال آن به شام را داشت که با مخالفت مردم مدینه روبه‌رو شد. در طول زمان، تغییراتی در ساختار آن ایجاد شد و تعداد پله‌های آن افزایش یافت. با گذشت قرن‌ها، این منبر دچار فرسودگی شد و بخش‌هایی از آن از میان رفت. همچنین در آتش‌سوزی سال ۶۵۴ هجری، منبر آسیب دید و بقایای آن دفن شد. پس از آن، منبرهای دیگری در دوره‌های مختلف ساخته و جایگزین شدند. منبر فعلی که از دوره عثمانی باقی مانده، یکی از آثار ارزشمند تاریخی و هنری مسجد النبی به شمار می‌رود.

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] یکی از مکان های مقدسِ مسجد النبی، محل منبر رسول خدا است.
در روایات زیادی نقل شده که پیامبر خدا(صلی الله علیه وآله)، در آغاز با تکیه بر درخت خرمایی به ایراد خطبه می پرداخت تا اینکه یکی از اصحاب پیشنهاد ساختن منبری را داد تا رسول خدا(صلی الله علیه وآله) بر روی آن بنشیند و بدین وسیله هم مردم او را ببینند و هم آن حضرت از ایستادن خسته نشود.
در برخی دیگر از نقل ها آمده است که پیش از آن، سکّویی از گِل ساخته بودند که آن حضرت بر روی آن می نشست و تنها در سال هفتم هجرت بود که منبری چوبین ساختند.
تاریخچه منبر رسول خدا
این منبرِ سه پله ای تا زمان حکومت معاویه مورد استفاده بود. معاویه برای کسب وجهه و حق جلوه دادن خود، خواست تا منبر رسول خدا(صلی الله علیه وآله) را از مدینه به شام ببرد، اما مردم مدینه دست به اعتراض زدند و از این کار ممانعت کردند.
بعدها نجّاری، شش پلّه بر همان منبر ساخت که مجموعاً نُه پلّه شد. این منبر بر اثر گذشت زمان از میان رفت و قسمتی از آن در قرن ششم به عنوان تبرّک مورد استفاده قرار می گرفت.
در سال ۶۵۴ مسجد نبوی آتش گرفت و منبر سوخت. نوشته اند که سوخته منبر را در محلی که اکنون منبر فعلی قرار دارد، دفن کردند.
در سال ۶۶۴ منبر جدیدی توسط حاکم مملوکی مصر، بَیبَرس، برای مسجد نبوی فرستاده شد. پس از آن در سال ۷۹۷ منبری دیگر و سپس در سال ۸۲۰ باز هم منبر دیگری نصب شد که در آتش سوزی سال ۸۸۶ از میان رفت.
قایتبای در سال ۸۸۹ منبری فرستاد که آن نیز در سال ۹۹۸ با منبری که سلطان مراد عثمانی فرستاد و تا به امروز باقی مانده، عوض شد. این منبر یکی از آثار ارزشمند هنری به شمار می آید.
منبع
رسول جعفریان، آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۲۲۰-۲۲۱، کتابخانه تخصصی حج.
...