در معنای نخست، «عشراء» به شتر مادهای گفته میشود که باردار است و حدود هشت تا ده ماه از بارداری او گذشته باشد و به مرحلهای نزدیک به زایمان رسیده باشد. در این حالت، عنوان «مخاض» که پیشتر برای شتر باردار بهکار میرفت، از او برداشته شده و وضعیت خاص زایمانی برای او در نظر گرفته میشود. در معنای دوم، این واژه برای ناقهای بهکار میرود که پس از زایمان، حالتی شبیه زن نفساء دارد و در دوره پس از زایمان قرار گرفته است. بر اساس نقل لغویان، جمع این معنا به صورت «عُشَراوات» و «عِشار» آمده و در زبان عربی کاربردهای صرفی متنوعی برای آن ثبت شده است. همچنین در برخی منابع، تثنیه این واژه به صورت «عُشَراوان» ذکر شده که نشاندهنده قواعد دقیق صرفی در زبان عربی کلاسیک است. در معنای دیگر و کمتر رایج، «عشراء» به نوعی وسیله یا قُله از بازیچههای کودکان نیز اطلاق شده که نشان از تحول معنایی واژه دارد. در برخی کاربردهای لغوی، این واژه به عنوان جمع «عشر» به معنای عدد ده نیز آمده و در پیوند با نظام شمارشی عربی بررسی میشود. بنابراین «عشراء» واژهای چندمعنایی است که هم در حوزه زیستشناسی دامها و هم در کاربردهای زبانی و عددی مورد استفاده قرار گرفته است. این تنوع معنایی نشان میدهد که فهم دقیق آن نیازمند توجه به بافت متنی و منبع لغوی مورد استفاده در هر کاربرد خاص است.
عشراء
لغت نامه دهخدا
عشراء. [ ع ُ ش َ ] ( ع ص، اِ ) شتر ماده باردار که ده یا هشت ماه بر حمل آن گذشته باشد و نام «مخاض » از او زایل شده. یا ناقه ای که مانند زنان نفساء باشد بعدِ بچه آوردن. ج، عُشَراوات، عِشار. ( از منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ). و تثنیه آن عُشَراوان شود. ( منتهی الارب ). || قُلَه، که از بازیچه های کودکان است. ( از اقرب الموارد ). عویشراء. و رجوع به عویشراء شود. || ج ِ عَشر. ( منتهی الارب ). رجوع به عشر شود.
جمله سازی با عشراء
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 عشار جمع عشراء است همچنان كه نفاس جمع نفساء - زن زائو - است،و عشراء به معناى ماده شتر حامله اى است كه ده ماه از حملش گذشته باشد، و همچنان عشرائش مى نامند تا وقتى كه بچه اش را بزايد، و چه بسا كه بعد از زائيدن هم آن راعشراء بخوانند، چون چنين شترى از نفيس ترين اموال عرب به شمار مى رود، و معناى تعطيل شدن عشراء اين است كه در آن روز عرب چنين مال نفيسى را رها مى كند.
