«مصراح» واژهای عربی است که در متون لغوی فارسی نیز با همان صورت بهکار رفته و معنای اصلی آن به شتر ماده مربوط میشود. در تعریف نخست، «مصراح» به مادهشترى گفته میشود که شیرش هنگام دوشیدن کف نکند و زود آرام بگیرد. این ویژگی در میان دامداران نشانه نوعی حالت طبیعی و بیهیجان در شیر دادن حیوان دانسته میشده است. در معنای دیگر، «مصراح» به مادهشترى گفته شده که آزادانه در چراگاه میچرد و از حرکت بازداشته نمیشود. در این کاربرد، واژه بیشتر به حالت رها بودن در چرا و دوری از بستن و مهار اشاره دارد. بنابراین هر دو معنا به ویژگیهای رفتاری یا شیردهی شتر ماده مربوط میشود. این کلمه در زبان امروز رایج نیست و بیشتر در فرهنگهای لغت و متون کهن دیده میشود. از نظر ساختار، اسم است و صفت حیوان بهشمار میآید نه انسان. کاربرد آن بیشتر در متون دامداری سنتی و توصیف ویژگیهای شتر آمده است.
مصراح
لغت نامه دهخدا
مصراح. [ م ِ] ( ع ص ) ماده شتری که شیر آن کف نکند. ( ناظم الاطباء ). || ماده شتر که چرا کند. ( منتهی الارب ).