سوره فرقان

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] سوره فرقان بیست و پنجمین سوره قرآن کریم می باشد.
از آن در باب صلات نام برده اند.
استحباب
قرائت سوره فرقان در هر شب مستحب است.
در روایت
از امام کاظم علیه السّلام نقل شده است که به اسحاق بن عمار فرمود: «ای پسر عمار! تلاوت سوره فرقان را ترک مکن. هرکس بر قرائت این سوره در هر شب مداومت داشته باشد، خداوند نه از او حساب می کشد و نه او را عذاب می کند و جایگاه وی فردوس اعلا خواهد بود».
[ویکی شیعه] سوره فُرْ قان بیست و پنجمین سوره و از سوره های مکی قرآن که در جزء هجدهم و نوزدهم قرآن جای گرفته است. فرقان یعنی جداکننده حق از باطل. این سوره بر مباحث توحید، معاد، نبوت و مبارزه با بت پرستی تأکید می کند و در آیات پایانی آن، ویژگی های مؤمنان راستین آمده است. آیه شصتم آن، سجده مستحب دارد و از آیات مشهور آن، آیه ۳۰ (مهجوریت قرآن)، ۵۳ (جدایی دریای شور و شیرین) و ۵۹ (خلقت عالَم در شش روز) است.
در فضیلت قرائت این سوره از پیامبر(ص) نقل شده است هر کس سوره فرقان را بخواند، در روز قیامت، در حالی مبعوث می شود که به آمدن در قیامت ایمان دارد و هیچ شکی ندارد که آنان که در قبرند، مبعوث می شوند. او همچنین بدون حسابرسی وارد بهشت می شود.
نام فرقان از نخستین آیه سوره گرفته شده و به معنای جداکننده حق و باطل است. در اینجا یعنی قرآن جداکننده حق و باطل است.
[ویکی اهل البیت] سوره فرقان بیست و پنجمین سوره قرآن کریم است و دارای 77 آیه است.
سوره فرقان به قول مجاهد و قتاده مکی است. ابن عباس گوید: سه آیه آن در مدینه نازل شده است: «وَالَّذِینَ لایَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ... غَفُوراً رَحِیماً».
این سوره در ترتیب مصحف بیست و پنجمین سوره و در ترتیب نزول چهل دو دومین سوره قرآن کریم است که پیش از آن سوره یس و پس از آن سوره فاطر نازل شده است.
از پیامبر خدا روایت شده که هر که سوره فرقان را بخواند روز قیامت مبعوث می شود در حالی که ایمان دارد که قیامت بدون تردید فرا می رسد و خدا مردگان را مبعوث می کند و بدون حساب به بهشت می رود.
در روایت است که امام هشتم علیه السلام به اسحاق بن عمار فرمود: قرائت سوره «تَبارَکَ الَّذِی نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلی عَبْدِهِ» را ترک نکن که هر که این سوره را هر شب بخواند خدا او را هرگز عذاب نمی کند و او را مورد محاسبه قرار نمی دهد و جایش فردوس برین است.
غرض این سوره بیان این حقیقت است که دعوت رسول خدا صلی اله علیه و آله دعوتی است حق، و ناشی از رسالتی از جانب خدای تعالی، و کتابی نازل شده از ناحیه او، و نیز در این سوره چند نوبت پشت سر هم ایرادهایی که کفار بر نبوت آن جناب از ناحیه خدا، و بر نازل بودن کتابش از جانب خدا کرده اند، دفع شده، و در این دفع عنایتی بالغ به کار رفته.
و چون بیان این غرض مستلزم احتجاج بر مساله توحید و نفی شریک، و بیان پاره ای از اوصاف قیامت، و صفات پسندیده ای از مؤمنین بود، لذا به این مسائل نیز پرداخته، ولی همه این بیانات را با لحن انذار و تخویف ایفاء نمود، نه تبشیر و تشویق.

جمله سازی با سوره فرقان

💡 و در آغاز سوره فرقان مى خوانيم: تبارك الذىانزل الفرقان على عبده ليكون للعالمين نذيرا: (پاينده و برقرار است خداوندى كهقرآن را بر بنده اش فرستاد كه جهانيان را از مسئوليتهايشان بيم دهد).

💡 همچنين اين مطلب در سوره يونس، آيه سوم، سوره هود، آيه هفتم، سوره فرقان آيه 59،سروه سجده، آيه چهارم، سوره ق، آيه 38 و سوره حديد، آيه چهارم، تكرار شده است.در سه مورد فوق (السموات و الارض و ما بينهما) مى باشد اما در بقيه لفظ(بينهما) نيامده است.

💡 قال الله تعالى: و هوالذى يرسل الرياح بشرا بين يدى رحمته و انزلنا منالسماء ماء طهورا ، سوره فرقان، آيه 48، و جعلنا من الماءكل شى ء حى سوره انبيا آيه 30 خداىمتعال كسى است كه روانه مى كند باد را در پيش باران رحمت خود (و فرموده ) ما فرد مىآوريم از آسمان آب پاك و پاك كننده را. و در سوره مباركه انبياء مى فرمايد: و قرار دادهايم ما از آب، حيات هر چيز زنده را.

💡 اين آيه شريفه، خاتمه سوره فرقان است و در آن بازگشتى به غرض سوره شده وگفتار سوره در آن خلاصه گشته است، چون همه گفتگوى سوره پيرامون اعتراض مشركينبر رسول خدا(صلى اللّه عليه و آله ) و بر قرآننازل بروى و تكذيبشان به پيغمبر و قرآن بود.

💡 18- سوره فرقان، آيه 1. مراد از عالمين در برخى استعمالهاى قرآنى آن،مردم يك عصر است و در برخى موارد، مانند اين آيه، مردم عصرى خاص و اعصار پس از آن، و در برخى موارد، همانند آيه كريمه (الحمد لله رب العالمين ) نه تنها اعصار گذشتهو آينده است، بلكه عوالم غير انسانى مانند عالم فرشتگان و جن و عالم جماد و نبات رانيز در بر مى گيرد؛ مگر آن كه شاهدى بر اختصاص به غيرنبات و جماد اقامه شود.