عبارت «ساخت و پاخت» در زبان فارسی یک اصطلاح محاورهای است که به نوعی توافق پنهانی، زد و بند یا تبانی میان دو یا چند نفر برای انجام کاری خاص اشاره دارد. این توافق معمولاً بهصورت آشکار بیان نمیشود و در پشت پرده و به شکل غیررسمی انجام میگیرد. در بسیاری از موارد، «ساخت و پاخت» زمانی به کار میرود که هدف از این هماهنگی، رسیدن به منافع شخصی یا گروهی باشد که ممکن است در تضاد با عدالت، قانون یا منافع دیگران قرار گیرد. این عبارت در واقع نشاندهنده نوعی همکاری پنهانی است که در آن افراد با هماهنگی قبلی، نتیجهای از پیش تعیینشده را دنبال میکنند. در زبان فارسی، این اصطلاح بار معنایی منفی دارد و اغلب برای انتقاد از رفتارهای ناعادلانه یا غیرشفاف استفاده میشود. کاربرد آن در موقعیتهای اجتماعی، سیاسی یا اقتصادی بسیار رایج است، بهویژه زمانی که تصمیمها بهصورت غیرشفاف و پشت درهای بسته گرفته میشوند. از نظر معنایی، ساخت و پاخت نزدیک به واژههایی مانند تبانی، توطئه، زد و بند و بند و بست است که همگی به نوعی همکاری پنهانی اشاره دارند. این اصطلاح در گفتار روزمره نیز برای بیان بیاعتمادی نسبت به توافقهای غیرشفاف به کار میرود. بنابراین «ساخت و پاخت» به معنای هماهنگی و توافق پنهانی میان افراد برای پیشبرد اهدافی خاص است که معمولاً ماهیت غیررسمی، ناعادلانه یا غیرشفاف دارد و در بسیاری از موارد با نقد و نکوهش همراه است.
ساخت و پاخت
لغت نامه دهخدا
ساخت و پاخت. [ ت ُ ] ( اِ مص مرکب، از اتباع ) از اتباع. پل و پخت. قراری نامشروع گونه به خفا. قرارهای محرمانه دو تن با یکدیگر. قرارداد نهانی. با کردن صرف میشود: با هم ساخت و پاخت کردن.
فرهنگ معین
(تُ ) ۱ - (اِمر. ) قرار پنهانی، زد و بند پنهانی. ۲ - (عا. ) گاوبندی.
فرهنگ فارسی
قرار محرمانه دو یا چند تن با یکریگر.
از اتباع پل و پخت
ویکی واژه
قرار پنهانی، زد و بند پنهانی.
گاوبندی.
جمله سازی با ساخت و پاخت
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 176- رشوه بگيران، تباه كنندگان و ساخت و پاخت كنان. ر.ك: حكيمى، محمد، همان.