روتنیا

روتنیا. [ ت ِ ] ( اِخ ) ناحیه ای است واقع در جنوب شرقی کوههای مرکزی کارپات. از سوی مغرب به اسلواکی و از سوی جنوب غربی به هنگری و از سوی جنوب به رومانی و از سوی شمال شرقی و شمال به غرب اوکراین محدود است. این ناحیه بر طبق معاهده ای که به سال 1945 م. در مسکو منعقد شد از طرف کشور چکسلواکی به اتحاد جماهیر شوروی واگذار گردید. مساحت این ناحیه بالغ بر 4900 میل مربع و جمعیت آن مطابق سرشماری 1956 م. 929000 تن است. از شهرهای مهم آن اوزگرود، موکاچوو، برگوو و وینوگرادو قابل ذکر است. رجوع به دائرةالمعارف بریتانیکا شود.

روتِنیا (Ruthenia)
(یا: اوکراین کارپاتی) ناحیه ای در اروپای مرکزی، در شیب های جنوبی کوه های کارپات، محل سکونت روتن ها یا روسنیاکها. از قرن ۱۰م به تصرف مجارها درآمد، و تا جنگ جهانی اول بخشی از اتریش ـ مجارستان بود. در ۱۹۱۸، بین چکسلوواکی، لهستان، و رومانی تقسیم شد؛ در ۱۹۳۸، فقط یک روز مستقل شد و فوراً مجاری ها آن را اشغال، و در ۱۹۴۴، سربازان شوروی آن را تصرف کردند و از ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۷ (با نام ناحیۀ ماورای کارپات) به جمهوری اوکراین منضم شد، و در ۱۹۹۱ با نام اوکراین استقلال یافت.

💡 بولسواف سیاستمداری قابل توجه بود. او لهستان را کشوری بزرگ و نیرومند گرداند و آن را در زمره دولت‌های ممتاز اروپایی قرار داد. بولسواف به لشکرکشی‌های متعددی در جنوب، غرب و شرق دست زد. او نواحی بزرگی را - که امروزه خارج از محدوده لهستان قرار دارند- تصرف کرد؛ سرزمین‌هایی مانند اسلواکی، موراوی، روتنیا سرخ، مایسن و لوزاتیا. او همچنین، میانجی خوبی در مسائل سیاسی اروپا بود.

💡 از لحاظ تاریخی، نام این کشور در زبان انگلیسی به «روسیه سفید» یا به نام تلفظ اصلی خودش (بلا: سفید) اشاره شده است. اما این نام دقیقاً درست نیست؛ ترجمه درست آن عبارت است از: روتنیای سفید (ناحیه‌ای در اوکراین)؛ که این اقدام (نادرست) تا امروز در زبان‌های دیگر نیز تداوم یافته است.

💡 نخستین حکمیت وین سرزمین‌های با جمعیت عمدتاً مجار در جنوب اسلواکی و جنوب کارپاتیان روتنیا را از چکسلواکی جدا کرد و به مجارستان سپرد. در نتیجه مجارستان بخشی از اراضی خود را که بر اساس پیمان تریانون پس از جنگ جهانی اول از دست داد بود، بازپس گرفت.