درفش کاویان

درفش کاویان. [ دِ رَ ش ِ ] ( اِخ ) درفش کابیان. درفش کافیان. درفش کاوان. درفش گاوان. اختر کاویانی. علم فریدون. ( برهان ). درفش معروف ایران از عهد قدیم تا پایان ساسانیان که به گفته مورخین هزار هزار ( یک میلیون ) سکه طلا ارزش داشته است و در جنگ کادسی ( قادسیه ) یا جنگ مدائن به چنگ مسلمین افتاد. و آن منسوب است به کاوه، و کاویان ظاهراً خانواده ای از پهلوانان ایران بوده اند و قدیمی ترین آثار آریاها که بر روی آن چلیپا یافت شده است درفش کاویان بوده است. و در کتاب ترجمه محاسن اصفهان آوی ( ص 86 ) چنین آمده است: بر محافظت درفش کاویان که علم شهرت در جهان افراشته دارد بغیر از اصفهانیان هیچ کس قدرت ندارد و عاقد و مبدع آن در قدیم مردی بود از دیه کوالیه نام او کابی بر بیوراسف پادشاه خروج کرد و پیش از او کس نام رایت و علم نمی دانست و کسری بن قباد وصیت کرد که درفش کافیان از آل گودرز انتزاع نباید کرد. و رجوع به کاویان و کاویانی واختر کاویان در همین لغت نامه و نیز به یسنا ص 175 و ایران در زمان ساسانیان ص 238 و 525 شود:
گر خبر بودی فریدون را ز رای فرخت
فال نگرفتی فریدون از درفش کاویان.امیر معزی.تو یک ساعت چو افریدون بمیدان باش تا زآن پس
به هر جانب که رو آری درفش کاویان بینی.سنائی.آنکس که درفش کاویان یافت
از جور دو مار کی زیان یافت.تحفةالعراقین خاقانی ( از شرفنامه منیری ).صد هزاران پوست زَابدان بهایم در کشند
تا یکی زآنها کند گردون درفش کاویان.خاقانی.جام را گنج فریدون خون بهاست
چون درفش کاویان بر کرد صبح.خاقانی.در بره مریخ گرزگاو افریدون بدست
وز مجره شب درفش کاویان انگیخته.خاقانی.

درفش کابیان درفش کافیان درفش کاوان اختر کاویانی

(یا: درفش کاویانی) در شاهنامه، پرچمی که کاوۀ آهنگر به هنگام قیام علیه ضحاک از چرمِ پیش بند خود ساخت و برای دعوت مردم به یاری رساندن به فریدون بر سر نیزه کرد. این درفش به نام کاوه «کاویانی» خوانده می شود. شاهان ساسانی با آراستن آن به گوهرهای گران بها همواره بر شکوه آن می افزودند. درفش کاویان در دورۀ ساسانی پرچم سپاه بود و در جنگ قادسیه به غنیمت اعراب درآمد.

💡 تو یک ساعت چو افریدون به میدان باش تا زان پس به هر جانب که رو آری درفش کاویان بینی

💡 عجب قندیل جان باشد درفش کاویان باشد عجب آن شمع جان باشد که نورش بی‌کران باشد

💡 وان بنات‌النعش چون تخت فریدون روز رزم وان شباهنگ دُرفشان چون درفش کاویان

💡 دو امتیاز مهم این خاندان در دوران اشکانیان و ساسانیان نگهداری از درفش کاویان و تاج گذاشتن بر سر پادشاه در آیین تاجگذاری بود.

💡 چنان شد لازم را یاتتان نصرت که پنداری که از وی هر سر سوزن، درفش کاویان آمد